متخصص پزشکی اجتماعی، فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران
چکیده: (11 مشاهده)
زمینه و هدف: استاد دانشگاه در نظام تعلیم و تربیت صرفاً انتقالدهنده دانش نیست، بلکه نقشی اساسی در شکلدهی به هویت علمی، اخلاقی و فرهنگی دانشجویان دارد. در منظومه فکری آیتالله سیدعلی خامنهای، استاد دانشگاه بهمنزله امانتدار انسان و الگوی تربیتی نسل جوان مطرح است و برخورداری او از فضایل اخلاقی و معنوی، شرط اثرگذاری در عرصه تعلیم و تربیت به شمار میرود. روش: این پژوهش از نوع مروری بوده دادهها از طریق مطالعه کتابخانهای و بررسی بیانات، آثار، پیامها و نوشتههای مرتبط با دیدگاههای آیتالله سیدعلی خامنهای درباره علم، دانشگاه، استاد و تربیت اخلاقی گردآوری شدهاند. اطلاعات به روش تحلیل محتوای کیفی استخراج، کدگذاری، دستهبندی و در محورهای اصلی سازماندهی شدند. یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد که در منظومه فکری مورد بررسی، ویژگیهای اخلاقی و شخصیتی استادان دانشگاه در سه محور اصلی قابل تبیین است: مؤلفههای شخصیتی و اخلاقی استادان، موانع رشد و تربیت اخلاقی، و شیوههای مؤثر تربیت اخلاقی و معنوی. این مؤلفهها شامل ایمان، تهذیب نفس، مسئولیتپذیری، الگو بودن، علم نافع و پایبندی به هویت دینی و انقلابی است. نتیجهگیری: نتایج پژوهش بیانگر آن است که استاد دانشگاه تنها زمانی میتواند نقش تربیتی مؤثر ایفا کند که از صلاحیت اخلاقی و معنوی برخوردار باشد. در این منظومه فکری، استادِ شایسته فردی است که علاوه بر دانش تخصصی، واجد روحیه هدایتگری، مسئولیتپذیری و الگوآفرینی برای دانشجویان باشد.