علوم ارتباطات، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران
چکیده: (219 مشاهده)
سبک زندگی سلامتمحور یکی از تعیینکنندههای مهم سلامت در جوامع معاصر است، با این حال شکاف میان آگاهی و رفتار همچنان از چالشهای اساسی در حوزه ارتقای سلامت محسوب میشود. این مطالعه با هدف تبیین ارتباط میان فرهنگ سلامت و سبک زندگی سلامتمحور و ارائه مدل مفهومی یکپارچه انجام شده است. روش:این پژوهش از نوع مطالعه مروری_نظری و مبتنی بر ترکیب مفهومی است. منابع علمی مرتبط با فرهنگ سلامت، سبک زندگی سلامتمحور، سواد سلامت، عادتواره، نظریه ساختیابی و عوامل ساختاری و اجتماعی از پایگاههای علمی معتبر با بهرهگیری از کلیدواژههای مرتبط بهصورت تحلیلی بررسی و بر پایه روابط مفهومی استخراجشده، مدل پیشنهادی تدوین شد. یافتهها: ترکیب ادبیات نشان داد که ارتباط فرهنگ سلامت با سبک زندگی سلامتمحور، رابطهای مستقیم و خطی نیست؛ بلکه از طریق دو سازوکار میانجی، یعنی سواد سلامت و عادتواره سلامت، تبیین میشود. مدل مفهومی پژوهش چهار سطح بههمپیوسته شامل فرهنگ سلامت، سواد سلامت، عادتواره سلامت و سبک زندگی سلامتمحور را معرفی میکند و نشان میدهد که عوامل ساختاری و اجتماعی، در تمامی مراحل این فرایند نقش تعدیلکننده دارند. همچنین، مدل بر وجود رابطه بازخوردی میان سبک زندگی سلامتمحور و فرهنگ سلامت تأکید دارد؛ بهگونهای که رفتارهای سلامتمحور نیز در بازتولید و تقویت فرهنگ سلامت نقشآفرین هستند. نتیجهگیری:مدل پیشنهادی، چارچوبی نظری برای تبیین شکلگیری سبک زندگی سلامتمحور ارائه میکند و نشان میدهد که ارتقای رفتارهای سلامت مستلزم مداخلات همزمان در سطوح فرهنگی، شناختی، رفتاری و ساختاری است. این مدل میتواند مبنایی برای پژوهشهای آینده در طراحی برنامههای ارتقای سلامت باشد.