سیاستگذاری سلامت، مرکز تحقیقات پزشکی مبتنی بر شواهد، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران
چکیده: (3 مشاهده)
زمینه و هدف: با وجود اهمیت جایگاه رؤسایدانشگاههای علوم پزشکی، فرایند انتخاب و انتصاب آنان در ایران همواره با چالشهایی نظیر تمرکز قدرت، ملاحظات سیاسی و کمبود شفافیت در معیارهای شایستگی مواجه بوده است. مقاله حاضر با هدف ارائه گزینهها و توصیههای سیاستی برای اصلاح این فرآیند تهیه شده است. روش: این مطالعه با رویکرد چندروشی انجام شد. ابتدا مرور حیطهای و مرور اسناد صورت گرفت. سپس 38 مصاحبه نیمهساختاریافته با ذینقشان کلیدی (رؤسای فعلی و سابق دانشگاهها، مدیران وزارت بهداشت، اعضای هیئت علمی و سیاستگذاران) انجام شد و دادهها با روش تحلیل چارچوبی بر اساس مدلهای حکمرانی دانشگاهی و شایستگی رهبری تحلیل شد. در پایان، با برگزاری نشست متخصصان (بارش فکری) گزینهها و ملاحظات سیاستی تدوین شد. یافتهها: اگرچه در سالهای اخیر گامهایی برای نظاممند شدن فرآیند گزینش رؤسا برداشته شده است؛ اما همچنان تمرکز تصمیمگیری در سطح وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، نقش محدود هیئت امناء و غلبه عوامل سیاسی در انتخاب رؤسا از موانعاصلی شایستهگزینی محسوب میشوند.بر اساس یافتهها، چهار گزینه سیاستی اصلی شامل: ۱) تداوم وضعیت موجود با اصلاحات جزئی، ۲) تشکیل کمیتههای انتخاب به صورت مستقل در هر دانشگاه، ۳) ایجاد نظام ارزیابی شایستگی ملی، و ۴) واگذاری اختیار انتخاب به هیئت امنای دانشگاه پیشنهاد شد. نتیجهگیری: برای ارتقای کارآمدی نظام آموزش عالی سلامت، ضروری است فرآیند گزینش رؤسای دانشگاههای علوم پزشکی مبتنی بر اصول شایستهسالاری، شفافیت و پاسخگویی بازطراحی شود. استقرار نظام ارزیابی صلاحیت ملی و تقویت نقش هیئت امنامیتواند گامی مؤثر در جهت استقلال دانشگاهها و ارتقای حکمرانی سلامت باشد.
