عضو هیئت علمی گروه معرفتشناسی و علوم شناختی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
چکیده: (3 مشاهده)
زمینه و هدف: کارزارها و درگیریهای مدرن و امروزین، بیشتر از نوع«جنگ ترکیبی» هستند. موضوع پژوهش حاضر، «جنگ شناختی» است که سویه و شیوه مهمی از جنگ ترکیبی و پیشرفتهترین و پیچیدهترین صورت «جنگ نرم» است. هدف از پژوهش حاضر، مطالعه مفهوم جنگ شناختی، بررسی برخی ویژگیها، مبانی و گونههای آن و نیز پیشنهاد برخی راهکارها برای مقابله با آن است. روش: روش پژوهش حاضر از حیث گردآوری اطلاعات، «کتابخانهای» و از حیث ماهیت روش، «تحلیلی- فلسفی» است. یافتهها: «رسانه» و بهویژه «فضای سایبر» و «اینترنت»، مهمترین عرصه یا بسترجنگ شناختی است، همچنین «هوش مصنوعی» به مثابه ابزار اصلی این جنگ تلقی میشود. در جنگ شناختی، نهتنها فرد؛ بلکه جامعه نیز ممکن است دچار «سوگیری شناختی و الگوریتمی» شود. همچنین در «جنگ روایتی» که گونه مهمی از جنگ شناختی است، روایت رسمی باید سعی کند «روایت اول» یعنی «پیشدستانه»و «چیره» باشد. «معرفتشناسی جنگ شناختی و جنگ روایتی»، مبنای نظری مهمی برای این دو است. «جنگ روانی»، گونهای از جنگ نرم است که نسبت وثیقی با جنگ شناختی دارد و لذا باید به آن هم توجه ویژه شود. نتیجهگیری: باتصویری که در پژوهش حاضر از جنگ شناختی و برخی گونههای آن از جمله جنگ روایتی و بعضی جنگهای مرتبط همچون جنگ روانی حاصل شد، میتوان «راهکارهایی متناسب» برای مقابله با آنها پیشنهاد کرد که به ویژه ارتقاء «سلامت معنوی» با رویکرد اسلامی از اهم آنها است.
