عضو هیئت علمی گروه معرفتشناسی و علوم شناختی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
چکیده: (680 مشاهده)
زمینه و هدف: کارزارها و درگیریهای مدرن و امروزین، بیشتر از نوع «جنگ ترکیبی» هستند. موضوع پژوهش حاضر، «جنگ شناختی» است که سویه و شیوه مهمی از جنگ ترکیبی و پیشرفتهترین و پیچیدهترین صورت «جنگ نرم» است. هدف از پژوهش حاضر، مطالعه مفهوم جنگ شناختی، بررسی برخی ویژگیها، مبانی و گونههای آن و نیز پیشنهاد برخی راهکارها برای مقابله با آن است. روش: روش پژوهش حاضر از حیث گردآوری اطلاعات، «کتابخانهای» و از حیث ماهیت روش، «تحلیلی- فلسفی» است. یافتهها: «رسانه» و بهویژه «فضای سایبر» و «اینترنت»، مهمترین عرصه یا بستر جنگ شناختی است، همچنین «هوش مصنوعی» بهمثابه ابزار اصلی این جنگ تلقی میشود. در جنگ شناختی، نهتنها فرد؛ بلکه جامعه نیز ممکن است دچار «سوگیری شناختی و الگوریتمی» شود. همچنین در «جنگ روایتی» که گونه مهمی از جنگ شناختی است، روایت رسمی باید سعی کند «روایت اول» یعنی «پیش دستانه» و «چیره» باشد. «معرفتشناسی جنگ شناختی و جنگ روایتی»، مبنای نظری مهمی برای این دو است. «جنگ روانی»، گونهای از جنگ نرم است که نسبت وثیقی با جنگ شناختی دارد و لذا باید به آن هم توجه ویژه شود. نتیجهگیری: با تصویری که در پژوهش حاضر از جنگ شناختی و برخی گونههای آن از جمله جنگ روایتی و بعضی جنگهای مرتبط همچون جنگ روانی حاصل شد، میتوان «راهکارهایی متناسب» برای مقابله با آنها پیشنهاد کرد که بهویژه ارتقاء «سلامت معنوی» با رویکرد اسلامی از اهم آنها است.
Rashad A, Abbaszadeh M. A Reflection on Cognitive Warfare: (Definition, Characteristics, Foundations, Typology, and Strategies). Iran J Cult Health Promot 2026; 10 (1) :29-41 URL: http://ijhp.ir/article-1-1272-fa.html
رشاد علیاکبر، عباسزاده مهدی. تأملی در جنگ شناختی (تعریف، ویژگیها، مبانی، گونهها و راهکارها). نشريه فرهنگ و ارتقاء سلامت. 1405; 10 (1) :29-41
