جمعیت‌شناسی، گروه جمعیت‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران و مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور، تهران، ایران
چکیده: (9 مشاهده)
زمینه و هدف: کاهش چشمگیر میزان باروری در ایران طی دهه‌های اخیر، به یکی از مهم‌ترین چالشهای جمعیتی کشور تبدیل شده و موجب بازنگری اساسی در سیاست‌های جمعیتی، به‌ویژه از اوایل دهه ۱۳۹۰، شده است. تمرکز بر افزایش سریع باروری می‌تواند چالش‌هایی را برای نظام سلامت ایجاد کند که تحقق سیاست‌ها را در چارچوب حقوق سلامت و باروری تحت‌الشعاع قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی رابطه دوسویه سلامت و باروری در بستر تغییر رویکرد سیاست‌گذاری جمعیتی جمهوری اسلامی ایران انجام شده است. روش: این مطالعه با بهره‌گیری از روش مرور حیطه‌ای، شواهد علمی منتشرشده در بازه زمانی ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۳ را در چهار محور اصلی شامل ناباروری، مرگ‌ومیر و اختلال در سلامت مادران، پیشگیری از بارداری و سقط جنین، بههمراه پیامدها و چالشهای سلامتمحور مرتبط با آنها، بررسی می‌کند. یافتهها: یافتهها نشان می‌دهد که شیوع قابل‌توجه ناباروری، نابرابری‌های منطقه‌ای در شاخص‌های سلامت مادری، و تداوم بارداری‌های ناخواسته و سقط‌های ناایمن، از مهم‌ترین موانع سلامتمحور در مسیر افزایش پایدار باروری در ایران هستند. همچنین شواهد حاکی از آن است که سیاست‌های جمعیتی بدون توجه نظام‌مند به زیرساخت‌های سلامت باروری و عدالت در دسترسی به خدمات، نه‌تنها اثربخشی محدودی دارند؛ بلکه می‌توانند پیامدهای ناخواسته و منفی برای سلامت زنان و خانواده‌ها به همراه داشته باشند. نتیجهگیری: نتایج این پژوهش بر ضرورت اتخاذ رویکردی یکپارچه، جامع و سلامتمحور در تدوین و اجرای سیاست‌های افزایش فرزندآوری تأکید دارد؛ رویکردی که افزایش باروری را هم‌زمان با ارتقای سلامت باروری و مبتنی بر حکمرانی شواهد‌محور نظام سلامت دنبال نماید.
