Iranian Journal of Culture and Health Promotion

fa باروری سلامت‌محور در بستر تغییر سیاست‌های جمعیتی: مرور یک دهه تجربه ایران Health-Oriented Fertility in the Context of Shifting Population Policies: A Review of a Decade of Experience in Iran تخصصي Special مروري Review Article <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: کاهش چشمگیر میزان باروری در ایران طی دهه‌های اخیر، به یکی از مهم‌ترین چالش‌های جمعیتی کشور تبدیل شده و موجب بازنگری اساسی در سیاست‌های جمعیتی، به‌ویژه از اوایل دهه ۱۳۹۰، شده است. تمرکز بر افزایش سریع باروری می‌تواند چالش‌هایی را برای نظام سلامت ایجاد کند که تحقق سیاست‌ها را در چارچوب حقوق سلامت و باروری تحت‌الشعاع قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی رابطه دوسویه سلامت و باروری در بستر تغییر رویکرد سیاست‌گذاری جمعیتی جمهوری اسلامی ایران انجام شده است. روش: این مطالعه با بهره‌گیری از روش مرور حیطه‌ای، شواهد علمی منتشرشده در بازه زمانی ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۳ را در چهار محور اصلی شامل ناباروری، مرگ‌ومیر و اختلال در سلامت مادران، پیشگیری از بارداری و سقط جنین، بههمراه پیامدها و چالشهای سلامتمحور مرتبط با آنها، بررسی می‌کند. یافتهها: یافته‌ها نشان می‌دهد که شیوع قابل‌توجه ناباروری، نابرابری‌های منطقه‌ای در شاخص‌های سلامت مادری، و تداوم بارداری‌های ناخواسته و سقط‌های ناایمن، از مهم‌ترین موانع سلامت‌محور در مسیر افزایش پایدار باروری در ایران هستند. همچنین شواهد حاکی از آن است که سیاست‌های جمعیتی بدون توجه نظام‌مند به زیرساخت‌های سلامت باروری و عدالت در دسترسی به خدمات، نه‌تنها اثربخشی محدودی دارند؛ بلکه می‌توانند پیامدهای ناخواسته و منفی برای سلامت زنان و خانواده‌ها به همراه داشته باشند. نتیجهگیری: نتایج این پژوهش بر ضرورت اتخاذ رویکردی یکپارچه، جامع و سلامت‌محور در تدوین و اجرای سیاست‌های افزایش فرزندآوری تأکید دارد؛ رویکردی که افزایش باروری را هم‌زمان با ارتقای سلامت باروری و مبتنی بر حکمرانی شواهد‌محور نظام سلامت دنبال نماید.</div> <div style="text-align: justify;">Background: The sharp decline in fertility rates in Iran over recent decades has become one of the country’s most critical demographic challenges and has led to a fundamental reassessment of population policies, particularly since the early 2010s. The focus of new policies on rapidly increasing fertility rates may potentially generate consequences and challenges for the national health system that could undermine the realization of these policies within the context of health and reproductive rights. The present study aims to examine the bidirectional relationship between health and fertility in the context of the shift in population policymaking in the Islamic Republic of Iran. Methods: Using a scoping review approach, this study examines scientific evidence published between 2014 and 2024 across four main domains – infertility, maternal mortality and morbidity, contraception, and abortion – along with the associated health-related consequences and challenges. Results: The findings indicate that the considerable prevalence of infertility, regional inequalities in maternal health indicators, the expansion of ineffective contraceptive methods, and the persistence of unintended pregnancies and unsafe abortions constitute some of the most important health-related barriers to achieving a sustainable increase in fertility in Iran. Moreover, the evidence suggests that population policies that lack a systematic focus on reproductive health infrastructure and equity in access to services not only have limited effectiveness but may also produce unintended adverse consequences for the health of women and families. Conclusion: Overall, the results of this study underscore the necessity of adopting an integrated and health-oriented approach to pro-natalist policies, one that simultaneously pursues fertility increase, the promotion of reproductive health, and evidence-based governance of the health system.</div> باروری, بهداشت همگانی, سیاست عمومی, عدالت اجتماعی Fertility, Public Health, Public Policy, Social Justice 0 0 http://ijhp.ir/browse.php?a_code=A-10-1508-1&slc_lang=fa&sid=1 Kazem Saravani کاظم سراونی kazem.saravani@ut.ac.ir 100319475328460011061 100319475328460011061 No of Demography, Department of Demography, Faculty of Social Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran جمعیت‌شناسی، گروه جمعیت‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Fatemeh Torabi فاطمه ترابی fatemeh_torabi@ut.ac.ir 100319475328460011062 100319475328460011062 Yes of Demography, Department of Demography, Faculty of Social Sciences, University of Tehran and National Institute for Population Research (NIPR) جمعیت‌شناسی، گروه جمعیت‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران و مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور، تهران، ایران