گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران،
چکیده: (6 مشاهده)
زمینه و هدف: رعایت اعتدال در تغذیه از آموزههای مورد تأکید در منابع اسلامی است. در برخی روایات، پرخوری با بروز بَرَص مرتبط دانسته شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی سندی و دلالی این روایت و ارزیابی میزان همخوانی آن با یافتههای پزشکی نوین انجام شده است. روش: این پژوهش با رویکرد تحلیلی ـ انتقادی انجام شد. در بخش حدیثی، منابع روایی مرتبط بررسی و وضعیت سند و راویان روایت بر اساس مباحث علم رجال ارزیابی و در بخش دلالی، مفاهیم پرخوری، اعتدال در تغذیه و بَرَص در منابع اسلامی تحلیل شد. همچنین، یافتههای پزشکی نوین درباره نقش تغذیه، التهاب، عملکرد دستگاه ایمنی، استرس اکسیداتیو و میکروبیوم در ویتیلیگو بررسی شد. یافتهها: بررسی منابع روایی نشان داد که روایت مورد بحث در منابع حدیثی نقل شده است؛ با این حال، درباره اعتبار برخی راویان آن دیدگاههای متفاوتی وجود دارد. از نظر دلالی، تأکید منابع اسلامی بر پرهیز از پرخوری با برخی یافتههای پزشکی معاصر درباره پیامدهای تغذیه نامناسب و اختلالات التهابی و ایمنی همخوانی دارد. همچنین، التهاب، استرس اکسیداتیو و اختلالات ایمنی از عوامل مؤثر در پاتوفیزیولوژی ویتیلیگو شناخته میشوند. نتیجهگیری: یافتهها حاکی از وجود زمینههایی برای همخوانی میان آموزههای اسلامی درباره اعتدال در تغذیه و برخی شواهد پزشکی نوین است؛ بااینحال، شواهد موجود برای اثبات رابطه علّی مستقیم میان پرخوری و بَرَص کافی نیست.