مرکز تحقیقات تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران؛ گروه تغذیه جامعه، دانشکده تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران
چکیده: (59 مشاهده)
زمینه و هدف: چاقی کودکان و نوجوانان به یک چالش جدی سلامت عمومی در دهههای اخیر تبدیل شده و افزایش مصرف محصولات پرکالری و کمارزش غذایی نقش مهمی در این روند ایفا میکند. دراین میان مصرف بالای نوشیدنیهای انرژیزا، با محتوای بالای کافئین، شکر و ترکیبات محرک میتواند با پیامدهای جسمانی و روانشناختی نظیر چاقی، فشار خون بالا، اختلال خواب و اضطراب در این گروه سنی مرتبط باشد. روش: بهمنظور تحلیل وضعیت سیاستگذاری و شناسایی تسهیلگرها و موانع اجرایی در کنترل مصرف نوشیدنیهای انرژیزا، گردآوری دادهها از طریق مرور نظاممند متون علمی و اسناد سیاستی ملی و بینالمللی، و انجام مصاحبههای نیمهساختاریافته با خبرگان و مطلعان کلیدی از میان افراد سود بر حوزه سلامت و سیاستگذاری انجام شد. یافته ها: برای ارتقای مداخلات، نخست اقدامات آموزشی و ترویجی شامل ارتقای سواد تغذیهای، آگاهیبخشی درباره پیامدهای مصرف و مشارکت فعال خانوادهها، مدارس و رسانهها برای اصلاح نگرش و رفتار نوجوانان ضروری است. در کنار آموزش، افزایش مالیات سلامتمحور مبتنی بر محتوای قند محصولات، ارتقای آییننامه پایگاه تغذیه سالم در راستای ممنوعیت عرضه نوشیدنیهای انرژیزا در داخل و پیرامون مدارس، اعمال محدودیت سنی برای خرید این نوشیدنیها، تقویت برچسبگذاری با درج هشدارهای سلامت، ممنوعیت کامل تبلیغات این نوشیدنیها، تقویت زیرساختهای رصد و نظارت و ارزشیابی سیاستهای اجرایی پیشنهاد میشود. نتیجهگیری: سیاستهای کنترلی برای محدود کردن مصرف این نوشیدنیها عبارتند از: مالیات، ممنوعیت تبلیغات و محدودیت عرضه در مدارس. با این حال، اثربخشی آنها به دلیل تعارض منافع اقتصادی، فقدان دادههای معتبر، عدم شفافیت قوانین، ضعف در برچسبگذاری و نبود نظامهای پایش و ارزشیابی محدود باقی مانده است.
