fa شاخص‌های پایش و ارزشیابی برنامه کشوری توانبخشی پزشکی عمومى General اصيل Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">زمینه و هدف:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> سنجش دوره‌ای برنامه‌های توانبخشی همیشه مورد تأکید جامعه جهانی است و می‌تواند مبنایی برای اثبات اثربخشی اقدامات انجام‌شده توسط کشورها باشد. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف تعیین شاخص‌های پایش و ارزشیابی &laquo;برنامه کشوری توانبخشی پزشکی و جایگاه آن در نظام سلامت 1400-1404&raquo; به اجرا درآمد.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">روش:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> مطالعه کیفی- کاربردی حاضر در سال 1399 انجام گرفت. در ابتدا اهداف، برنامه‌ها و خدمات پیش‌بینی‌شده در برنامه کشوری توانبخشی پزشکی استخراج شد. سپس، &laquo;فهرست شاخص‌های توانبخشی&raquo;</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">سازمان جهانی سلامت، مبنای تهیه فهرست اولیه شاخص‌ها ذیل اهداف و برنامه‌های سند ملی قرار گرفت و طی چهار جلسه بحث گروهی متمرکز دو ساعته و چهار جلسه مصاحبه حضوری 5/1 ساعته با مشارکت ذی‌نقشان بررسی و پیشنهادهای اصلاحی دریافت شد</span></span>.<span style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> در نهایت، فهرست بازنگری‌شده در دو جلسه نشست خبرگان با در نظرگرفتن معیارهای تضمین‌کننده تناسب و کفایت شاخص‌ها برای دستیابی به اجماع نهایی بررسی و توافق حاصل شد.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">یافته‌ها:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> 44 شاخص ذیل اهداف سه‌گانه برنامه استخراج شدند که 28 مورد از نوع ورودی و فرایندها (حاکمیت، منابع مالی و انسانی و اطلاعات) و 16 مورد از نوع خروجی (ارائه خدمات توانبخشی و محصولات و فناوری‌های پزشکی) بودند.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجه‌گیری:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> استقرار و به‌کارگیری چارچوب نظارتی شاخص‌محور، متأثر از ظرفیت زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و کیفیت و اعتبار داده‌های در دسترس است و بایستی متناسب با شکا‌ف‌های موجود، نسبت به توسعه و تقویت نظام اطلاعاتی اقدام شود. پیشنهاد می‌شود در مطالعات آینده، نمایندگانی از تمامی گروه‌های هدف و طبقات مختلف جامعه مشارکت داشته باشند. همچنین به‌منظور تدوین و پایش یک برنامه جامع ملی، همکاری بین‌بخشی یک ضرورت است.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt">Background</span></b><span style="font-size:10.0pt">: Periodic assessment of rehabilitation plans has always been emphasized by the global community and can be a basis for proving the effectiveness of m</span>easures undertaken by countries. <span style="font-size:10.0pt">This study aimed to determine practical evaluation indicators for the &ldquo;National Plan of Medical Rehabilitation and Its Place in the Health System of the Islamic Republic of Iran&rdquo; (2021-2025).</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt">Methods</span></b><span style="font-size:10.0pt">: This qualitative applied study was conducted in 2020. At first, the goals, programs, and services foreseen in the national program of medical rehabilitation were identified. Subsequently, the World Health Organization&#39;s &quot;list of rehabilitation indicators&quot; was selected as the basis for preparing the initial list of indicators under the goals and programs of the national document. The list of indicators was reviewed during four 2-hour focus group discussion sessions and four 1.5-hour face-to-face interview sessions with different stakeholders and correction suggestions were received. Finally, the revised list was reviewed in two-panel meetings, taking into account the criteria to ensure the appropriateness and adequacy of the indicators to reach the final consensus.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt">Results</span></b><span style="font-size:10.0pt">: Based on the findings, 44 indicators were extracted under the triple goals of the studied national initiative: 28 indicators were related to inputs and processes (governance, financial and human resources, and information and communication) and 16 indicators were related to outputs (supply of rehabilitation services and medical products and technologies). </span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt">Conclusion</span></b><span style="font-size:10.0pt">: The establishment and use of the indicator-based monitoring framework are affected by the capacity of the information technology infrastructure and the quality and validity of the available data. The information system should be developed and strengthened according to the existing gaps. It is suggested that representatives from all target groups and different classes of society participate in future studies. Also, to develop a comprehensive national plan, inter-sectoral cooperation is a necessity.</span></span></span></span></div> ارائه مراقبت‌های بهداشتی, ارزشیابی برنامه, برنامه‌ریزی بهداشت جامعه, توانبخشی Community Health Planning, Delivery of Health Care, Program Evaluation, Rehabilitation 290 297 http://ijhp.ir/browse.php?a_code=A-10-712-1&slc_lang=fa&sid=1 Haniye Sadat Sajadi حانیه‌سادات سجادی 10031947532846007362 10031947532846007362 No University Research and Development Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran; Knowledge Utilization Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیق و توسعه سیاست‌های دانشگاه،‌ دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران، مرکز تحقیقات بهره‌برداری از دانش سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Maryam Nazari مریم نظری 10031947532846007363 10031947532846007363 No Candidate in Health Services Management, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran تخصصی مدیریت خدمات بهداشتی- درمانی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Marzieh Shirazikhah مرضیه شیرازی‌خواه 10031947532846007364 10031947532846007364 No Social Determinants of Health Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران Najmeh Bahmanziari نجمه بهمن‌زیاری bahmanziari.najmeh@gmail.com 10031947532846007365 10031947532846007365 Yes in Health Policy School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran تخصصی سیاست‌گذاری سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران