fa تدوین و ارزیابی شاخص‌های سیاست‌های کلی نظام سلامت ابلاغی مقام معظم رهبری در بخش دارو (ماده 5) در افق 1404 تخصصي Special مروري Review Article <strong><span style="font-size:12pt;">زمینه و هدف</span></strong><strong><span style="font-size:12pt;">:</span></strong><span style="font-size:12pt;"> تعیین شاخص با هدف نظارت و ارزیابی نحوه اجرا سیاست‌های کلی، لازم و ضروری می‌نماید. وضع سیاست بدون نظارت اثرگذاری پایینی دارد و نظارت و ارزیابی جز جدایی‌ناپذیر سیاست‌گذاری است نقش بند 5 سیاست‌های کلی سلامت ناظر به دو موضوع اصلی &quot;ساماندهی تقاضا و ممانعت از تقاضای القایی دارویی&quot; و &quot;سیاست‌گذاری و نظارت کارامد در عرصه تولید و عرضه دارو&quot; است. هدف از مقاله حاضر، ارائه الگوی (شاخص‌محور) ارزیابی بند 5 سیاست‌های ابلاغی از سیاست‌های کلی سلامت کشور ایران بود. </span><span dir="LTR"></span><br> <strong><span style="font-size:12pt;">روش</span></strong><strong><span dir="LTR">‌</span></strong><strong><span style="font-size:12pt;">ها</span></strong><strong><span style="font-size:12pt;">:</span></strong><span style="font-size:12pt;"> در این پژوهش کیفی از ترکیبی از روش‌ها شامل مطالعه منابع و متون، اسناد ملی بالادستی، وبگاه‌های مجازی، تحلیل وضعیت موجود، جلسه بحث با صاحب‌نظران برای تحلیل بند پنجم سیاست سلامت استفاده شد. برای این کار ابتدا فهرستی از شاخص‌های مناسب ارزیابی با استفاده از مرور مستندات و متون موجود شناسایی شد. سپس با توجه به معیارهای انتخاب، این فهرست محدود شد. فهرست تلخیص‌شده شاخص‌ها در نهایت با جمع‌آوری نظرات خبرگان نهایی شد.</span><br> <strong><span style="font-size:12pt;">یافته‌ها</span></strong><strong><span style="font-size:12pt;">:</span></strong><span style="font-size:12pt;"> تعریف تک‌تک واژه‌های کلیدی به کار رفته در متن ماده 5 سیاست‌های کلی صورت گرفت و تعریف مدون و جامعی از نظام ژنریک از طریق نشست صاحب‌نظران و ریاست فرهنگستان علوم پزشکی ارائه شد. ماده 5 سیاست‌ها بر اساس اهداف و مفهوم به دو بخش تقسیم شد و برای بخش اول 5 شاخص و برای بخش دوم 10 شاخص با نظر نمایندگان ذی‌نفعان تعیین شد. در پایان با انتخاب اصلح‌ترین شاخص نهایی، 13 شاخص برای رصد کلان سیاست‌ ارائه شد.</span><br> <strong><span style="font-size:12pt;">نتیجه</span></strong><strong><span style="font-size:12pt;">‌</span></strong><strong><span style="font-size:12pt;">گیری</span></strong><strong><span style="font-size:12pt;">:</span></strong><span style="font-size:12pt;"> تأکید بر تدوین مداخلات مؤثر و تعیین شاخص‌های کلیدی برای پیشبرد اهداف مندرج در سیاست‌ها نقش به‌سزایی دارد. الگوی شاخص‌‌محور می‌تواند یک ابزار کاربردی مناسب برای نشان دادن روند دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده باشد. همواره برای دستیابی به اهداف کلان سیاست‌های حوزه سلامت، برنامه‌ها و مداخلات متعددی تعیین و اجرا می‌شوند ولی در بسیاری از موارد شواهد متقنی از دستیابی به اهداف و میزان آن در دسترس نیست. فهرست شاخص‌های پیشنهادی و روش‌های ارزیابی در این مطالعه اگرچه کاستی‌هایی در بردارد اما می‌تواند نقطه مناسبی برای شروع باشد.</span><br> &nbsp;<br> &nbsp; <strong>Background and aim</strong>: Indices are necessary prerequisites for evaluation and assessment of health policies. One of the main issues in this regard is the inspection of pharmaceuticals. The aim of this study was to provide an indicator-based model of the assessment of paragraph 5 of the general health policy document of Iran.<br> <br> <strong>Method: </strong>This qualitative study used literature review, expert panel, stakeholders analysts, policy review and the Status quo analysis assessments. Drafts of indices derived from the literature review were finalized by an expert panel and stakeholder delegates.<br> <strong>Results: </strong>All keywords were described and a comprehensive description of generic policy were defined by a board from the Iranian Academy of Medical Sciences. Five indices were finalized for demand management parts of paragraph 5 whilst 10 indices were for the policy part and13 indices were ascribed to the assessment of general policy.<br> <strong>Conclusion: </strong>Emphasis on effective interventions and determination of key indices play a crucial role in achieving policy goals.&nbsp; سیاست بهداشت, فراورده‌های دارویی, برنامه‌های بهداشت ملی Health Policy, Pharmaceutical Preparations, National Health Programs 182 189 http://ijhp.ir/browse.php?a_code=A-10-53-2&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Soleymani فاطمه سلیمانی 10031947532846006570 10031947532846006570 Yes Pharmaceutical Management & Economics Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran; Department of Pharmacoeconomics and Pharmaceutical Management, Faculty of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات مدیریت و اقتصاد دارو، دانشگاه علوم پزشکی تهران؛ گروه اقتصاد و مدیریت دارو، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران Meysam Seyedifar میثم سیدی‌فر 10031947532846006571 10031947532846006571 No Pharmaceutical Management & Economics Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات مدیریت و اقتصاد دارو، دانشگاه علوم پزشکی تهران Abbas Kebriaeezade عباس کبریایی‌زاده 10031947532846006572 10031947532846006572 No Pharmaceutical Management & Economics Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran; Department of Pharmacoeconomics and Pharmaceutical Management, Faculty of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات مدیریت و اقتصاد دارو، دانشگاه علوم پزشکی تهران؛ گروه اقتصاد و مدیریت دارو، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران