fa طراحی الگو و ابعاد مؤثر بر سلامت سالمندان در ایران عمومى General اصيل Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">زمینه و هدف:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> سالمندی دوره‌ای حساس همراه با تغییرات گسترده فیزیولوژیک و روان‌شناختی است که سلامت چندبعدی فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. طراحی الگوهای حمایتی مؤثر برای این دوره، مستلزم درکی جامع و بومی از عوامل تأثیرگذار است. هدف این پژوهش، تحلیل، ترکیب و بازآرایی مفهومی مطالعات پیشین به‌منظور طراحی یک مدل مفهومی بومی برای تبیین ابعاد مؤثر بر سلامت سالمندان در ایران بود</span></span>.<span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">روش:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> این مطالعه با رویکرد کیفی و با استفاده از روش فراترکیب (متاسنتز) در هفت گام نظام‌مند (شامل جستجو، غربالگری، استخراج، کدگذاری، انتزاع مفاهیم، ایجاد روابط و طراحی مدل) انجام شد. داده‌های کیفی پژوهش، متون ۱۷ مقاله منتخب از پایگاه‌های داخلی (۱۳۹۰-۱۴۰۱) بودند که طی فرآیندی تحلیلی مورد بررسی قرار گرفتند. پایایی فرآیند کدگذاری با مشارکت خبرگان و محاسبه ضریب کاپا (۸۹/۰) تأیید شد</span></span>.<span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">یافته‌ها:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> از تحلیل و ترکیب عمیق یافته‌های کیفی مطالعات، ۳۹ مفهوم اولیه استخراج و در نهایت در قالب شش مقوله اصلیِ به هم پیوسته سازماندهی شدند: عوامل فردی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، حمایتی و زمینه‌ای. حاصل نهایی این فرآیند تحلیلی، طراحی یک مدل مفهومی یکپارچه بود که این ابعاد و روابط بین آن‌ها را در چارچوب سلامت سالمندان ایرانی ترسیم می‌کند</span></span>.<span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجه‌گیری:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> این پژوهش با عبور از جمع‌بندی ساده و با تولید یک چارچوب تحلیلی نوین نشان داد که سلامت سالمندان در ایران پدیده‌ای چندبعدی و متأثر از تعامل پیچیده این شش عامل است. مدل مفهومی ارائه‌شده می‌تواند به‌عنوان نقشه راهی بومی برای برنامه‌ریزی، مداخله و پژوهش‌های آتی در حوزه سلامت سالمندان مورد استفاده قرار گیرد.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt">Background:</span></b><span style="font-size:10.0pt"> Aging is a sensitive period accompanied by extensive physiological and psychological changes that affect the multidimensional health of individuals. Designing effective support models for this period requires a comprehensive and indigenous understanding of the influential factors. The aim of this study was to conceptually analyze, synthesize, and reconfigure previous research in order to design an indigenous conceptual model to explain the dimensions affecting the health of the elderly in Iran.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt">Methods:</span></b><span style="font-size:10.0pt"> This qualitative study was conducted using the meta-synthesis method in seven systematic steps (including search, screening, extraction, coding, abstraction of concepts, establishing relationships, and model design). The qualitative data consisted of the texts of 17 selected articles from domestic databases (2011-2022), which were analyzed through an analytical process. The reliability of the coding process was confirmed by expert participation and calculation of the Kappa coefficient (0.89).</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt">Findings:</span></b><span style="font-size:10.0pt"> Through in-depth analysis and synthesis of the qualitative findings of the studies, 39 primary concepts were extracted and ultimately organized into six interconnected main categories: individual, social, economic, cultural, supportive, and contextual factors. The final outcome of this analytical process was the design of an integrated conceptual model that maps these dimensions and their relationships within the framework of the health of Iranian elderly.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt">Conclusion:</span></b><span style="font-size:10.0pt"> Moving beyond simple summarization, this study produced a novel analytical framework and demonstrated that the health of the elderly in Iran is a multidimensional phenomenon influenced by the complex interaction of these six factors. The proposed conceptual model can serve as an indigenous roadmap for planning, intervention, and future research in the field of elderly health.</span></span></span></span></div> پزشکی سالمندان, خدمات بهداشتی درمانی برای سالمندان, سالمند Aged, Geriatrics, Health Services for the Aged 294 299 http://ijhp.ir/browse.php?a_code=A-10-457-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Khoshbayani Arani فاطمه خوش بیانی آرانی KHOSHBAYANI@grad.kashanu.ac.ir 100319475328460010341 100319475328460010341 No in Sociology, Faculty of Humanities and Law, University of Kashan, Kashan, Iran جامعه‌شناسی، دانشکده علوم انسانی و حقوق، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران Mohsen Niazi محسن نیازی niazim@kashanu.ir 100319475328460010342 100319475328460010342 Yes Department of Social Sciences, Faculty of Humanities and Law, University of Kashan, Kashan, Iran گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی و حقوق، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران