fa طراحی الگوی اولیه هستی‌شناسی پزشکی دوره اسلامی مبتنی‌بر اصطلاح‌نامه تخصصي Special اصيل Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">زمینه و هدف:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> هدف پژوهش حاضر طراحی الگوی اولیه هستی‌شناسی پزشکی دوره اسلامی بر مبنای ویرایش دوم اصطلاح‌نامه پزشکی دوره اسلامی است.</span></span></span><span dir="LTR" style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">روش: </span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">این پژوهش با روش تحلیل محتوای کیفی انجام شده است. جامعه پژوهش حاضر، تمامی مدخل‌های ویرایش دوم &laquo;اصطلاح‌نامه پزشکی دوره اسلامی&raquo; (تدوین‌شده توسط فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران) است که از این میان، تعداد 508 اصطلاح مربوط به مدخل &laquo;بیماری&raquo; به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و الگوی اولیه هستی‌شناسی پزشکی دوره اسلامی با توجه به روابط معنایی ارائه‌شده در اصطلاح‌نامه پزشکی دوره اسلامی طراحی شد. روش گردآوری داده‌ها در پژوهش حاضر، شامل &laquo;مشاهده ساختارمند&raquo;، و ابزار گردآوری داده‌ها یک سیاهه وارسی است که بر مبنای اصطلاحات و روابط معنایی میان آن‌ها در اصطلاح‌نامه پزشکی دوره اسلامی تدوین‌شده است.</span></span></span><span dir="LTR" style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">یافته‌ها:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> در این پژوهش، پس از پالایش اصطلاحات و روابط معنایی میان آن‌ها در اصطلاح‌نامه پزشکی دوره اسلامی و شناسایی موجودیت‌های هستی‌شناسی (شامل کلاس‌ها، نمونه‌ها، و روابط)، الگوی هستی‌شناسی پزشکی دوره اسلامی با استفاده از ویرایشگر هستی‌شناسی پروتژ طراحی، و بازنمون </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">RDF</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> آن در بستر نحوی </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">RDF/XML</span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">تدوین شد</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">.</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">نتیجه‌گیری:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> پس از طراحی الگوی اولیه هستی‌شناسی پزشکی دوره اسلامی، به‌منظور تحلیل موجودیت‌ها و روابط بین آن‌ها، گراف‌های </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">RDF</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> این الگو طراحی شد و نتایج آن مورد تحلیل قرار گرفت.</span></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt">Background</span></b><b><span style="font-size:10.0pt">:</span></b><span style="font-size:10.0pt"> This study aims to develop an initial model of the Ontology of Islamic Medicine Era based on the second edition of the Thesaurus of Islamic Medicine Era.</span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt">Methods:</span></b><span style="font-size:10.0pt"> This research was conducted by qualitative content analysis method. The study population included all entries of the second edition of the Thesaurus of Islamic Medicine Era (compiled by the Academy of Medical Sciences of the Islamic Republic of Iran), of which 508 terms under the entry of &quot;disease&quot; were selected by purposive sampling. The Ontology model of the Islamic Medicine Era was designed according to the semantic relations presented in the Thesaurus of Islamic Medicine Era. The data gathering method was structured (systematic) observation. The data gathering tool was a checklist compiled based on the terms and relationships in the Thesaurus of Islamic Medicine Era.</span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt">Results</span></b><b><span style="font-size:10.0pt">:</span></b><span style="font-size:10.0pt"> Following refinement of the terms and their relationships in the Thesaurus of Islamic Medicine Era, and identifying ontological entities (including classes, instances, and relationships), the Ontology model of the Islamic Medicine Era was designed using Protege ontology editor. The RDF representation of the model was subsequently created in RDF/XML Syntax.</span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:8pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:12.0pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span style="font-size:10.0pt">Conclusion: </span></b><span style="font-size:10.0pt">After designing the Ontology model of the Islamic Medicine Era, the RDF graphs of this model were created to analyze the entities and the relationships between them.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> پزشکی اسلامی, واژگان کنترل شده, وب معنایی, هستی‌شناسی Controlled Vocabulary, Islamic Medicine, Ontology, Semantic Web 56 63 http://ijhp.ir/browse.php?a_code=A-10-219-1&slc_lang=fa&sid=1 Akram Fathian Dastgerdi اکرم فتحیان‌دستگردی fathian@ricest.ac.ir 10031947532846009588 10031947532846009588 Yes Knowledge & Information Science, Regional Information Center for Science and Technology (RICeST), Shiraz, Iran علم اطلاعات و دانش‌شناسی، مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری، شیراز، ایران