Iranian Journal of Culture and Health Promotion

fa دین و سلامت معنوی: تعریف، پیشینه، ضرورت و مبانی Religion and Spiritual Health: Definition, Background, Necessity and Foundations تخصصي Special اصيل Original Article <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: جهان آفرینش و هرچه در آن است، دارای دو ساحت وجودی است: «ساحت ملکوتی» و «ساحت مُلکی». ملکوت وجود، باطن و معنای آن است، و مُلک وجود، ظاهر و ماده آن است. انسان نیز دارای همین دو ساحت است. دست‌یابی انسان به ملکوت و باطن هستی (وجود) و هستومندان (موجودات)، موجب «سلامت معنوی» او می‌شود. نوشتار حاضر، درصدد تبیین مفاهیم و تعاریف، پیشینه، اهمیت و ضرورت، و مبانی سلامت معنوی و مسائل مربوط به آنها است. روش: این مطالعه به روش کتابخانه‌ای و اجتهادی و با بهره‌گیری از کتب مذهبی و مقالات انجام شده است. یافته‌ها: دست‌یابی انسان به وجه ملکوتی و باطن هستی از رهگذر فرارَوی او از «ظواهرعالم» و تحصیل «شهود بواطن» آن ممکن می‌شود؛ تحصیل «شهود بواطن» عالم نیز با «ذکر الاهی»، یعنی عدم نسیان حق تعالی و پیوسته به یاد او بودن و دائماً به اسماء حسنای او و جلو‌های آنها توجه داشتن و ایمان آگاهانه و یقین به «غیب عالَم» و «عالَم غیب» داشتن و انجام اعمال صالح، فراچنگ می‌افتد. به تعبیر دیگر: «شهود معرفتی» و «سلوک عملی» در فرآیندی تعاملی و دادوستدی، موجب تعالی و صعود یا تنازل و سقوط یکدیگر می‌شوند. نتیجه‌گیری: هرچند «معنویت»یکی از ابعاد پنجگانه هندسه معرفتی دین (عقاید، احکام، اخلاق،علم دینی، و معنویت) است؛ اما تحقق این بُعد از تعالیم دین، غایت قصوا و هدف نهایی دین به‌شمار می‌آید. لذا سلامت معنوی، خصوصاً بر مبانی و پیش‌انگاره‌های «دین‌شناختی»، «انسان‌شناختی»، «هستی‌شناختی»، و «معرفت‌شناختیِ» مشخصی استوار است. </div> <div style="text-align: justify;">Background: The world of creation and everything in it,has two ontological areas: the "heavenly area" and the "worldly area". The heaven of being is its heart and meaning, and the world of Being is its appearance and matter. Man has these two areas too. Man's attainment of the heaven and heart of Being and beings, causes his spiritual health. The present article seeks to explain the concepts and definitions, background, importance and necessity, and the foundations of spiritual health and related issues. Methods: This study was performed using religious books and articles. Results: Man's attainment of the heavenly mode and heart of Being is possible through his transcendence of the "appearances of the universe" and the access to "intuition of its hearts"; the access to "intuition of the hearts" of universe obtains through "divine remembrance", that is, not forgetting the Almighty and constantly remembering him and constantly paying attention to his beautiful names and manifestations, and conscious belief and certainty in the "invisible universe" and the "universe of invisibility" and performing good acts. In other words: "epistemic intuition" and "practical behavior" in an interactive and reflective process, cause the transcendence and ascension or decline and fall of each other. Conclusion: Although spirituality is one of the five dimensions of the epistemic geometry of religion (beliefs, precepts, ethics, religious science, and spirituality); But the realization of this dimension of the teachings of religion is the ultimate goal and final aim of religion. Hence, spiritual health is based specially on certain "religious", "anthropological", "ontological", and "epistemological" foundations and presuppositions.</div> اسلام, دین, سلامت, سلامت معنوی, معنویت Health, Islam, Religion, Spirituality, Spiritual Health 383 390 http://ijhp.ir/browse.php?a_code=A-10-100-6&slc_lang=fa&sid=1 Ali Akbar Rashad علی‌اکبر رشاد 10031947532846006296 10031947532846006296 No of Advanced Level of Fiqh and Usul al-Fiqh and Full Professor at Research Institute for Islamic Culture and Thought (IICT) خارج فقه و اصول حوزه و استاد تمام پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی Mahdi Abbaszadeh مهدی عباس‌زاده dr.abbaszadeh@iict.ac.ir 10031947532846006297 10031947532846006297 Yes at Research Institute for Islamic Culture and Thought (IICT) گروه معرفت‌شناسی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی Mohammad Hadi Rashad محمدهادی رشاد 10031947532846006298 10031947532846006298 No Tehran University دکترای علوم اجتماعی اسلامی دانشگاه تهران