Iranian Journal of Culture and Health Promotion

fa نگرشی بر عملکرد مالی بیمارستان‌ها در عصر شکوفایی تمدن اسلامی، نقش مؤثر آموزه اسلامی وقف در گردش مالی بیمارستان‌ها؛ درس‌هایی با کاربرد برای امروز A View on the Financial Turnover of Hospitals in the Golden Age of Islamic Civilization عمومى General ديدگاه Perspective <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: در عرصه خدمات پزشکی موضوعی که مورد توجه سیاستگذاران در سراسر دنیا قرار دارد، مناسبات مالی و بحث پشتیبانی مالی بیمارستان است. این مقاله به بررسی نحوه تأمین مالی بیمارستانها در عصر شکوفایی تمدن اسلامی بر اساس منابع مکتوب در دسترس میپردازد. روش: این مطالعه اسنادی-کاربردی با بررسی متون مرتبط با نحوه خدمات پشتیبانی و تأمین مالی بیمارستانها از منابع موجود و در دسترس انجام گرفت. یافته‌ها: منابع تاریخی موجود نشان میدهد که شروع تأسیس عمده این بیمارستانها با بودجه دولتی توسط حاکم یا وزیر یا منسوبین خلیفه بوده است. هزینههای جاری و نگهداری بیمارستانها شامل هزینههای درمان، تأمین مواد و داروها و حقوق پزشکان در دفاتری ثبت میشده است. تأسیس و شروع گردش مالی با حمایت مالی بودجه عمومی دولتی بوده است. علاوهبر این، برای بیمارستانها از محل موقوفات درآمد درنظر گرفته میشد که شامل دکانها، گرمابهها، مهمانسراها و انبارها و ... بود که برای این بیمارستان سالانه درآمد داشتند. بهنظر میرسد رابطه مالی در بیمارستانها با شخص بیمار نبوده و هزینههای درمان از محل بودجه عمومی و یا محل موقوفه تأمین میشده است. حتی در برخی موارد پرداخت وجه از کار افتادگی دوره نقاهت به بیماران در هنگام ترخیص ثبت شده است. نتیجهگیری: سامانهها یا روشهای حمایتی قوی در عصر تمدن اسلامی در بیمارستانها موجود بوده است. از منابع مهم و مؤثر تأمین مالی درازمدت بیمارستانها، علاوه بر بودجه عمومی و بیت‌الملل، وقف مراکز درآمدزا بوده است. توجه به آموزه اسلامی وقف برای مخارج یک مرکز درمانی، میتواند سرمایهای ماندگار برای کمک به بیمارستانها برای تأمین مخارج درمانی باشد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: In the field of medical services, a main topic for policymakers around the world is financial turnover. This article discusses the financial relationship between the hospital and the patients and explores financial supportive systems in the era of flourishing Islamic civilization. Methods: This study reviewed the historical texts related to how hospitals financially survived during the era of Islamic civilization. Results: The establishment of the hospitals was done with the governmental budget provided by the ruler or the minister or the caliph. The costs of treatment, running costs  maintaining the hospital costs and salaries have been government-sponsored. In addition to governmental support, income was donated to hospitals from endowments. These endowments included bazars, baths, inns and warehouses, which had an annual income for the hospital, which was recorded in the hospital's revenue and expenditures.. Conclusion: Financial support systems existed in hospitals since the era of Islamic civilization. Endowment has been one of the main sources of long-term financing of hospitals, and paying attention to this Islamic advice may be considered in the financial turnover of hospitals in many Islamic societies in modern times.</div> اسلام, مدیریت مالی بیمارستان, وقف Hospital Financial Management, Islam, Waqf 543 546 http://ijhp.ir/browse.php?a_code=A-10-144-1&slc_lang=fa&sid=1 Farnaz Zahedi Avval فرناز زاهدی اول zaheduaf@mums.ac.ir 10031947532846006335 10031947532846006335 No Mashhad University of Medical Scienced, Mashhad, IRAN گروه بیوشیمی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران؛ Masoud Youssefi مسعود یوسفی youssefim@mums.ac.ir 10031947532846006336 10031947532846006336 Yes Mashhad University of Medical Scienced, Mashhad, IRAN گروه میکروب‌شناسی و ویروس‌شناسی، دانشکده پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران؛ مرکز مطالعات و توسعه علوم پزشکی (EDC)، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران