fa آیا رویکرد تعیین‌گرهای اجتماعی سلامت در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی جمهوری اسلامی‌ایران استقرار پیدا کرده است؟ تخصصي Special مروري Review Article <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">زمینه و هدف: </span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">گفتمان تعیین‌گرهای اجتماعی سلامت در سطح بین‌المللی در پاسخ به این سؤال متولد شد که آیا نظام سلامت صرفاً از طریق ارائه خدمات پزشکی و نصیحت کردن مردم به رعایت سبک زندگی سالم می‌تواند شاخص‌های سلامت جامعه را به‌طور عادلانه بهبود دهد یا رویکردهای دیگری باید به کار گرفته شود؟ در کشور ما نگاه‌های متفاوتی برای کاربست این رویکرد وجود دارد. مخالفانی که این رویکرد را بی‌اثر می‌دانند تا موافقانی که آستین‌ها را بالا زنده‌اند و در حال پیاده‌سازی اجزای این رویکرد هستند. این مطالعه به این سؤال‌ها جواب می‌دهد: معیارهای پیاده‌سازی رویکرد تعیین‌گرهای اجتماعی سلامت چیست و به چه میزان در کشور استقرار پیدا کرده است؟</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">روش: </span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">این یک مطالعه کیفی است. جمع‌آوری اطلاعات از سه طریق مرور منابع، مصاحبه و بحث گروهی انجام شده است. نتایج در دو بخش اصلی شامل مصادیق استقرار رویکرد تعیین‌گرهای اجتماعی سلامت در ایران و راه آینده جمع‌بندی شده است. الگوی تعیین مصادیق استقرار عبارت از پنج جزء یک سیستم پایدار شامل هدف و برنامه، ساختار، روال و استاندارد، شیوه مدیریت و منابع است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">یافته‌ها</span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">: رویکرد تعیین‌گرهای اجتماعی سلامت با فرض مساوی بودن وزن اجزای پنج‌گانه در مجموع 68 درصد استقرار پیدا کرده است. بیشترین امتیاز پیاده‌سازی مربوط به سه جزء ساختار، روال و استاندارد و منابع است. کمترین امتیاز مربوط به شیوه مدیریت می‌باشد. </span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه‌گیری</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">: پیشنهاد می‌شود با تدوین نقشه جامع سلامت کشور تا سال 1404، تکالیف و انتظارات از دستگاه‌های اجرایی، بخش خصوصی و تشکل‌های مردمی در بهبود تعیین‌گرهای اجتماعی سلامت در برنامه هفتم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی مشخص شود. همچنین ممیزی و رتبه‌بندی عملکرد استان‌ها و شهرستان‌ها در ارتباط با پیاده‌سازی این رویکرد انجام و رقابت مؤثری بین استانداری‌ها و فرمانداری‌ها و همچنین نهادهای مشارکت مردم ایجاد شود. در همین راستا وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی با هدف پاسخگویی اجتماعی و الگو بودن ابتدا خود باید سهم و نقشش را در قبال همکاری برای بهبود این تعیین‌گرها مشخص و اجرایی کند.</span></span></span> <strong>Background: </strong>The discourse regarding social determinants of health at the international level seeks to see if the health system can improve community health indicators equitably by providing medical services and advising people to follow a healthy lifestyle. In our country, there are different views on the application of this approach. Opponents see this approach as ineffective whilst proponents are implementing components of this approach. This study sought to assess the criteria for implementing the approach using social determinants of health.<br> <strong>Methods: </strong>This qualitative study was done via reviewing resources, interviews and group discussions. The results are summarized in two main sections and deployment patterns included five components of a sustainable system (purpose and plan, structure, procedure and standard, management style, and resources).<br> <strong>Results</strong>: The social determinants of health approach, assuming the weight of the five components to be equal, was found to be 68%. The highest implementation score &nbsp;related to the three components of structure, procedure and standard, and resources. The lowest score related to management style.<span dir="RTL"></span><br> <strong>Conclusion</strong>: It is suggested that a comprehensive health roadmap of the country be at hand by 2025; the tasks and expectations of the executive organizations, the private sector and non-governmental organizations are specified to improve the social determinants of health in the Seventh socio-economic and cultural development plan of Iran. Additionally, auditing and ranking the performance of provinces as well as districts with regard to implementation of this approach can promote healthy competition between provincial and district governorates, as well as participation of the public in the institutions to be created. In this regard, the Ministry of Health and Medical Education, with the aim of social accountability and role modeling, must first determine and implement its share and role in cooperation to improve these determinants. برنامه‌ریزی بهداشتی, سیاست‌گذاری, ‌‫شاخص‌های اجتماعی, شاخص‌های بهداشت و تندرستی, مشارکت اجتماعی Health Planning, Health Status Indicators, Policy Making, Social indicators, Social Participation 155 165 http://ijhp.ir/browse.php?a_code=A-10-1-114&slc_lang=fa&sid=1 Behzad Damari بهزاد دماری 10031947532846005991 10031947532846005991 Yes Department of Governance and Health, Neurologic Science Research Institute, Tehran University of Medical Sciences گروه علمی حکمرانی و سلامت، پژوهشکده علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران Abbas Vosoogh-Moghaddam عباس وثوق‌مقدم 10031947532846005992 10031947532846005992 No Society and Health Policy Group, Secretariat for Supreme Council of Health and Food Security, Ministry of Health and Medical Education گروه سیاست سلامت و جامعه، دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی Narges Rostamigooran نرگس رستمی 10031947532846005993 10031947532846005993 No Society and Health Policy Group, Secretariat for Supreme Council of Health and Food Security, Ministry of Health and Medical Education گروه سیاست سلامت و جامعه، دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی Mohamad Hossein Salarianzadeh حسین سالاریان‌زاده 10031947532846005994 10031947532846005994 No in Secretariat of Supreme Council of Health and Food Security, Ministry of Health and Medical Education دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی