fa شاخص‌های عدالت در سلامت و تعیین‌کننده‌های اجتماعی آن تخصصي Special مروري Review Article <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> رسیدن به هدف سلامت برای همه یا پوشش همگانی سلامت بدون تحقق عدالت در سلامت میسر نیست. عدالت در سلامت به معنی کاهش یا حذف آن دسته از نابرابری‌های سلامت است که قابل اجتناب می‌باشند و در واقع این عوامل در بین اقشار جامعه به صورت ناعادلانه توزیع شده‌اند. در این مقاله، مهم‌ترین عوامل مرتبط با عدالت در سلامت و نیز شاخص‌های آن ارائه می‌شود.</span></span><span dir="LTR"></span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">روش:</span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> 69 شاخص که با همکاری نهادهای مرتبط تبیین شده و به تأیید ریاست محترم جمهور رسیده‌اند، معرفی شده‌اند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">یافته ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> مهم‌ترین این عوامل عبارتند از: فقر، تبعیض، نداشتن شغل مناسب، نداشتن درآمد کافی، بی‌سوادی و کم‌سوادی، نداشتن مسکن و محل کار مناسب، عدم برخورداری از محیط زیست پاک و ایمن، عدم برخورداری از خدمات سلامت کارآمد و قابل تحمل از نظر هزینه، عدم مراعات اخلاق حرفه‌ای و اسلامی و پاسخگویی در فرآیند دریافت خدمات سلامت، حکمرانی نامناسب در نظام سلامت، عدم برخورداری از امنیت و ایمنی غذایی، عدم برخورداری از حمایت‌های اجتماعی و عدم برخورداری از امکان استفاده از حمل و نقل مناسب.</span></span><span dir="LTR"></span><br> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">بدین ترتیب در ارزیابی عدالت در سلامت و از آن مهم‌تر اقدام برای کاهش یا رفع بی‌عدالتی لازم است شاخص‌های اندازه‌گیری عدالت در سلامت علاوه بر عرصه سلامت، عرصه‌های تعیین‌کننده‌های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی را نیز شامل شود و به تفکیک متغیرهایی چون جنس، محل سکونت، گروه‌های اقتصادی و اجتماعی و غیره بیان شوند تا با مشارکت مردم و همکاری سایر نهادهای دولتی و غیردولتی بتوان به کاهش یا رفع آن اقدام کرد. </span></span><span dir="LTR"></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;"> از 69 شاخص مصوب، 38 شاخص مربوط به حیطه سلامت، 12 شاخص مربوط به حیطه محیط فیزیکی و زیرساخت، 10 شاخص مربوط به توسعه اجتماعی و انسانی، 4 شاخص مربوط به توسعه اقتصادی و 5 شاخص در ارتباط با حکمرانی مناسب می‌باشد. به امید به کارگیری این شاخص‌ها در سطح شهرستان و کاهش نابرابری‌ها در سلامت ضمن ارتقای مستمر آن‌ها</span></span></span> <strong>Background:</strong> Achieving universal health is not possible without achieving equity. Equity in health means reducing or eliminating those factors that are the cause of health inequalities. Inequalities that can be avoided, and are actually unfairly distributed among different sections of society<span dir="RTL">.</span> In this article, the most important factors related to equity in health and its related indicators are presented.<br> <strong>Methods: </strong>This article describes 69 indicators developed in collaboration with related institutions and approved by the honorable office of the President of the Islamic Republic.<br> <strong>Results: </strong>Thirty eight of these indicators are related to health, 12 are related to physical environment and infrastructure, 10 are related to social and human development, 4 are related to economic development and 5 are related to proper governance. The most important of these indicators are: poverty, discrimination, lack of jobs, inadequate income, low literacy, illiteracy, inadequate housing and employment, lack of clean and safe environment, lack of efficient affordable services, low professional ethics in the health system, lack of security and food safety, lack of social support and inadequate to proper transportation<span dir="RTL">. </span><br> <strong>Conclusion:</strong>. In assessing equity in health and, more importantly, developing and execution of strategies to reduce or eliminate inequities, it is necessary to define indicators specifically for monitoring and measuring various aspects of health equity in the areas of social, cultural, economic and political determinants in addition to the common measures in the field of health and safety. Such &ldquo;health equity indicators&rdquo; must be measured and expressed with regard to common demographic variables (such as gender, place of residence, economic and social groups, etc&rdquo;) to be an effective tool to reduce or eliminate inequalities. It requires effective participation and close collaboration of people, governmental institutions, and non-governmental organizations<span dir="RTL">.</span><br> It is expected that by using these indicators and evaluating their effectiveness, one can begin to reduce &nbsp;inequalities تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت, شاخص‌های بهداشت و تندرستی, عدالت اجتماعی, عدالت در سلامت Health Equity, Social Determinants of Health, Social Equity, Status Indicators 141 154 http://ijhp.ir/browse.php?a_code=A-10-1-113&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Malekafzali حسین ملک‌افضلی 10031947532846005989 10031947532846005989 Yes Permanent Member of Academy of Medical Sciences عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی Bahareh Malekafzali بهاره ملک‌افضلی 10031947532846005990 10031947532846005990 No Islamic Azad University of Medical Sciences, Tehran Branch دانشکده پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران