fa عوامل اجتماعی سلامت تخصصي Special مروري Review Article <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> عوامل اجتماعی تأثیرگذار بر سلامت، ریشه بی‌عدالتی‌ها در تأمین سلامت افراد جامعه می‌باشند. این عوامل، در ابتلابه بیماری‌های واگیر و غیرواگیر جامعه نقش دارند. عوامل بیولوژیک و ژنتیک فقط در حد 15 درصد، نظام سلامت در حدود 25 درصد و عوامل اجتماعی در 50 درصد و در تعدادی از مطالعات، 75 درصد در سلامت افراد تأثیرگذارند. در این نوشتار، تأثیر عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت مورد بحث قرار می‌گیرد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">روش:</span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> این پژوهش، یک مطالعه مروری با استفاده از منابع معتبر داخلی و بین‌المللی و ثبت دیدگاه‌ها و تجربیات نویسنده می‌باشد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">یافته‌ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> عوامل اجتماعی شامل عوامل اقتصادی، فرهنگی، زیست محیطی، اجتماعی و سیاسی است. سلامت</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">مردم</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">خیلی</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">بیش</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">از</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">آنکه</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">به</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">مراقبت‌های</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">پزشکی</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">متکی باشد</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">به</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">عوامل</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">پدیده‌های</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">اجتماعی</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">ارتباط</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">دارد</span></span><span dir="LTR">.</span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> تأثیر</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">عوامل</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">عدیده</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">اجتماعی</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">امر</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">سلامت</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">جوامع</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">مختلف</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">متفاوت</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">بوده</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">و در</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">نتیجه</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">شاخص‌های</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">سلامت</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">بین</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">کشورها</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">حتی</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">درون</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">کشورها</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">اختلاف</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">فاحشی دارند. چندین راهکارهای برای کنترل عوامل مؤثر بر سلامت پیشنهاد می‌گردد: کنترل بیماری‌های</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">کشنده</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">اصلاح</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">سیستم</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">سلامت، برخورد با فقر، بهبود</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">بخشیدن</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">شرایطی</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">که</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">مردم</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">آن</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">زندگی</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">کار</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">می‌کنند، اولویت هزینه در سلامت در مقایسه با تکنولوژی پیچیده پزشکی، لزوم برنامه‌ریزی و نظارت بر بخش خصوصی.</span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه‌گیری: </span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">برای تأمین عدالت در سلامت انجام دو اقدام ضروری به نظر می‌رسد. احیا و توسعه شبکه بهداشتی ـ درمانی کشور و پرداختن هر چه بیشتر به عوامل اجتماعی سلامت که سهم حداقل 50 درصدی در ارتقای سلامت جامعه و افراد دارد. اجرایی کردن این دو اقدام بسیار ارزشمند که موجب استقرار عدالت در سلامت می‌‌شود، نیازمند عزم ملی، مشارکت مردم و همکاری‌های بین بخشی است.</span></span></span> <strong>Background: </strong>Effect of social determinants on health is the base of inequity in health of society. These factors have a main role in the spread of infectious and non-communicable diseases in community. Biological and genetic factors affect only 15%, health system about 25% and social determinants in 50% and in a number of studies, 75% affect people&#39;s health. In this article, the impact of social determinants on health is discussed.<br> <strong>Methods: </strong>This research is a review study using national and international references and also the views and experiences of the author.<br> <strong>Results: </strong>Social determinants include economic, cultural, environmental, social and political factors. People&#39;s health is more related to social factors than to medical care. Social determinants have various effects on the health of different communities and as a result, health indicators vary between countries and even within country. Several strategies are proposed to control the factors affecting health: controlling lethal diseases and improving the health system, reducing poverty, improving conditions of people live and work, prioritizing expenditure on health rather than medical technology, necessity for planning and supervising on private section .<br> <strong>Conclusion: </strong>It is necessary to perform two activity to ensure equity in health. Development of the health network of the country, and assessing the social determinants of health as much as possible which<a name="_GoBack"></a> have a share of at least fifty percent in promoting the health of community and individuals. Implementing these two very valuable actions that lead to the establishment of equity in health requires national decision, people&#39;s participation and trans-sectoral cooperation. سلامت, عدالت, عوامل اجتماعی Equity, Health, Social Determinant 131 140 http://ijhp.ir/browse.php?a_code=A-10-1-112&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Marandi سیدعلیرضا مرندی 10031947532846005988 10031947532846005988 Yes Distinguished professor of Shahid Beheshti University of Medical Sciences. Permanent Member & President of Academy of Medical Sciences IR of Iran دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، عضو پیوسته و رییس فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران