fa ملاحظات سلامت معنوی در بحران کرونا تخصصي Special مروري Review Article <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> بشر همواره در گرفتاری‌ها و مشکلات از خداوند طلب یاری و کمک می‌کند</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">اخیراً یکی از گسترده‌ترین و بدترین بحران‌های جهانی، یعنی بیماری واگیر و مرموز ناشی از ویروس کرونا، اتفاق افتاد</span></span><span dir="LTR">.</span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> در این دوره نیز گرایش به معنویت افزایش یافت و ما شاهد جلوه های متعددی از این موضوع در کشور ایران اسلامی بودیم. هدف از انجام این مطالعه، بررسی ابعاد سلامت معنوی در این بحران بوده است.</span></span><span dir="LTR"></span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">روش:</span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> در این مطالعه ضمن مرور منابع اسلامی شامل قرآن کریم و احادیث معصومین (علیهم‌السلام) و مقالات علمی در جهان، براساس شواهد موجود در جامعه مصادیق&quot;سلامت معنوی&quot; در دوره بحران کرونا را توضیح می‌دهیم.</span></span><span dir="LTR"></span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">یافته‌ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">گرچه در دوره کرونا یکی از دغدغه‌های مهم نخبگان و علاقمندان حوزه سلامت معنوی در دنیا تعطیلی عبادتگاه‌ها و مراکز مذهبی بود، ولی از آنجا که دین اسلام بهترین و جامع‌ترین برنامه‌ها را در این زمینه دارد، ما در کشور شاهد بروز و گسترش قابل توجه ابعاد سلامت معنوی و افزایش دین‌داری به اشکال‌ مختلف بودیم. می‌دانیم که اکثر شاخصه‌های &quot;سلامت معنوی اسلامی&quot; بین اقشار مختلف جامعه مشترک است، اما می‌توان &quot;عموم مردم</span></span><span dir="LTR">&quot;</span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span><span dir="LTR">&quot;</span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">بیماران&quot;، &quot;نزدیکان بیماران&quot; و &quot;درمان‌گران&quot; را جداگانه بررسی و در هرگروه بعضی از جلوه‌ها را بارزتر مشخص کرد. جایگاه ویژه &quot;رهبری نظام اسلامی&quot; در تدبیر و هدایت امور نیز بسیار مهم و قابل‌توجه است</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:16.0pt;">.</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span><br> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">عموم مردم: تمرین صبر و توکل و امید به رحمت الهی و هم‌چنین نزدیک شدن به مقام &quot; رضا، از جمله مهم‌ترین مؤلفه‌های ارتقای سلامت معنوی در مردم است.</span></span><span dir="LTR"></span><br> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">بیماران: حس قریب‌الوقوع بودن مرگ، یکی از مهم‌ترین عوامل ارتقای معنوی انسان و رقّت قلب اوست</span></span><strong><span dir="LTR">.</span></strong><br> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">نزدیکان بیماران: در این شرایط انسان‌ها بیش از پیش به دعا روی می‌آورند و از خداوند طلب &quot;سلامت و صحت و عافیت&quot; می‌کنند</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:16.0pt;">.</span></span><strong><span dir="LTR"></span></strong><br> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">درمانگران: گسترش شاخصه ایثار و فداکاری، علاوه بر اثری ماندگار در جان و دل خدمتگزاران سلامت جامعه، به بالارفتن شأن و جایگاه ایشان در بین مردم می‌انجامد</span></span><strong><span dir="LTR">.</span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span><br> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">نقش و جایگاه رهبری: رهبری عالی نظام، علاوه بر مدیریت کلان و توصیه‌های جدی به مردم برای انجام دستورات مسئولان سلامت کشور، بارها از کارگزاران نظام سلامت تشکر و قدردانی کردند</span></span><strong><span dir="LTR">.</span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;"> مجموعه اقدامات کارگزاران نظام، اقشار و گروه‌های مختلف مردم در بحران کرونا، بار دیگر ظرفیت عظیم جمهوری اسلامی را به عنوان نظامی برخواسته از فضایل و اخلاق نشان داد که می&shy;تواند الگویی برای پیاده‌سازی &quot;سلامت معنوی&quot; در جهان باشد.</span></span></span> <strong>Background:</strong> The communicable and highly contagious pandemic caused by the coronavirus, has caused spirituality to increase in the Islamic Republic of Iran.<br> <strong>Methods:</strong> In this study Islamic literature such as the Holy Quran, hadiths and articles were used to explain the increase of &quot;spiritual health&quot; during the Corona crisis.<br> <strong>Results:</strong> Although during the Corona crisis, closure of religious centers was one of the most important concerns of the experts in spiritual health, we observed&nbsp; a considerable increase in spiritual health. Patience, trust in God, and hope for divine kindness, as well as faith are the most important issues promoting spiritual health in the society.<br> Patients: The feeling of imminent death is one of the most important issues promoting spiritual health. Patients&#39; relatives often pray more than before and request &quot;health and well-being from God.&quot;<br> Therapists often show characteristics of self-sacrifice in caring for patients, and this has been shown to have a long lasting effect on members of the health system, elevating their rank in society.<br> The invoking of the community to instigate and implement the recommendations of the healthcare officials by the Supreme Leader of Iran played an important role in motivation of the caregivers as well as promotion of the healthcare system.<br> <strong>Conclusion:</strong> The coordinated actions and the relentless efforts and endeavors of the various groups of the people involved in the Corona crisis, underscored the enormous capacity of the Islamic Republic to act as an ethical paradigm that can be a model for implementing the role of the Supreme Leader throughout the world. سلامت معنوی, مداخله در بحران, ویروس کرونا Crisis Intervention, SARS-CoV-2, Spirual Health 45 48 http://ijhp.ir/browse.php?a_code=A-10-1-56&slc_lang=fa&sid=1 Hassan Abolghasemi حسن ابوالقاسمی 10031947532846005963 10031947532846005963 No Fellow of Academy of Medical Sciences عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی Hadi Khoshmohabat ‌هادی خوش‌محبت khoshmohabat@yahoo.com 10031947532846005964 10031947532846005964 No Trauma Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran مرکز تحقیقات تروما.دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله