fa نظام دارویی ایران پس از انقلاب اسلامی تخصصي Special مروري Review Article <strong><span style="background:white;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></span></strong><span style="background:white;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">اهداف نظام دارویی در همه کشورها افزایش دسترسی بیماران به داروهای اساسی با قیمت قابل قبول است</span></span></span><span dir="LTR" style="background:white;">.</span><span style="background:white;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> خودکفایی از اهداف اصلی دولت در سال‌های آغازین انقلاب اسلامی بود. از مهم‌ترین اقدامات که برای خودکفایی دارویی پس از انقلاب صورت گرفت، استقرار نظام نوین دارویی یا طرح ژنریک در کشور بود.</span></span></span><br> <strong><span style="background:white;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">روش کار:</span></span></span></strong><span style="background:white;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> جستجو در پایگاه های اطلاعاتی به زبان های فارسی و انگلیسی، استفاده ازاطلاعات منتشر نشده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و تجارب شخصی</span></span></span><br> <strong><span style="background:white;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته‌ها:</span></span></span></strong><span style="background:white;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> در راستای خودکفایی، کارخانجات ملی شدند و واردات محدود شد</span></span></span><span dir="LTR" style="background:white;">.</span><span style="background:white;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> درحال‌حاضر بیش از 100 شرکت در حوزه تولید دارو، دویست شرکت در زمینه واردات دارو، هفتاد شرکت در توزیع دارو و بیش از یازده هزار داروخانه در عرضه دارو فعال هستند. از فهرست</span></span></span><span dir="LTR" style="background:white;"> ATC</span><span style="background:white;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، حدوداً 27 درصد مولکول‌های دارویی در بازار ایران عرضه می‌شوند. سهم تولید داخل از نظر کمی: بیش از 97 درصد است</span></span></span><span dir="LTR" style="background:white;">.</span><span style="background:white;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> مجموع هزینه‌های داروهای مصرفی در کشور در سال ۹۶ حدود ۴ میلیارد دلار بوده است که بدون لحاظ کردن نقش سازمان‌های بیمه‌گر، پرداخت از جیب بیماران بیش از ۴۵ درصد آن را تشکیل می‌دهد. سرانه سالیانه مصرف دارو در ایران حدود ۵۷ دلار است که این شاخص در کشور ما نسبت به متوسط دنیا بسیار کمتر است. در سال‌های اخیر صادرات دارو حدود ۲۰۰ میلیون دلار بوده است ولی در سال ۹۷ به علت مشکلات ارزی، صادرات دارو ممنوع شد. بسیاری از محصولات با قیمت کمتر از بازار جهانی در داخل تولید می‌شوند. یارانه های دارویی هم قیمت برخی از اقلام وارداتی را به صورت مصنوعی پایین نگه داشته است.</span></span></span><br> <strong><span dir="RTL" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></span></strong><span dir="RTL" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;"> تشکیل سازمان غذا و دارو، از مهم‌ترین تحولات در عرصه دارویی کشور بود که می‌تواند زمینه‌ساز شفافیت و چالاکی در عرصه سیاست‌گذاری دارو باشد.</span></span></span> <strong>Background and aim: </strong>The goal of the pharmaceutical system in all countries centers around increasing patient access to affordable drugs. The ideological basis of the Islamic republic of Iran emphasizes justice and self-sufficiency. This was one of the main vectors of activity in the health system including the pharmaceutical system. At the 40^th anniversary of this important event the r&eacute;sum&eacute; of activities and challenges in this field including success and failures are summarized.<br> <strong>Methods:</strong> The related data were gathered through searching electronic databases in both Farsi and English. The published articles as well as the reports from Ministry of Health and Medical Education were used.<br> <strong>Results:</strong> In the early years after the Islamic revolution there was a trend towards self-sufficiency; most of the pharmaceutical industries were nationalized and imports were restricted while generic production was encouraged. Over time more private factories were launched; generic production was transformed to generic brand and brand production. This transformation was criticized recently with more emphasis on generic production again. Currently over 100 drug manufacturing companies, 200 drug importing companies, 70 drug distribution companies and over 11,000 drugstores are active in the nation. The quantitative share of domestic production was more than 97%. The total cost of drugs in Iran was about 4 Billion US dollars in recent years corresponding to the annual per capita drug usage of about $ 57 which is lower than the world average. The highest export figures of drugs from Iran has been around 200 million US dollars. Many products are manufactured domestically at a lower price than the world market. Drug subsidies have also kept prices artificially low for some imported items. Establishment of the Food and Drug Organization was one of the most important developments in the country&#39;s pharmaceutical field that could underpin transparency and efficiency in drug policy making.<br> <strong>Conclusion:</strong> The pharmaceutical system in Iran has transformed from a system mainly based on drug importation to a system with self-sufficiency and autonomy. But there are still many challenges in equitable drug access especially for more sophisticated drugs. <strong><span dir="RTL"></span></strong> ایران, تحقیق و تولید داروها, کنترل داروها و مواد مخدر, نظام های تجویز دارو, نظام های دارورسانی Drug and Narcotic Control, Drug Delivery Systems, Drug development, Iran, Medication Systems 502 509 http://ijhp.ir/browse.php?a_code=A-10-1-23&slc_lang=fa&sid=1 Kamran Bagheri Lankarani کامران باقری‌لنکرانی 10031947532846005724 10031947532846005724 Yes and Head, Center for Healthcare Research, Shiraz University of Medical Sciences, Fellow of the Academy of Medical Sciences IR Iran دانشگاه علوم پزشکی شیراز.عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران Maryam khayamzadeh مریم خیام‌زاده 10031947532846005725 10031947532846005725 No of Community Medicine Academy of Medical Sciences IR Iran دکترای تخصصی پزشکی اجتماعی، فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران