Iranian Journal of Culture and Health Promotion

fa سلامت اجتماعی در آیینه «گزارش وضعیت اجتماعی فرهنگی ایران» Social Health In the Mirror "Report on the Socio-Cultural Status of Iran" تخصصي Special اصيل Original Article <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: سلامت اجتماعی، به عنوان یکی از ارکان اساسی سلامت، به دلیل تأثیرات گسترده‌اش بر ابعاد دیگر سلامتی و نیز کارکردآن در کیفیت زندگی فردی و پویایی جامعه، اهمیت ویژه‌ای دارد و درک عوامل مؤثر بر آن ضروری است. این مقاله با بررسی و تحلیل این عوامل، به دنبال ارائه تصویری از وضعیت اجتماعی فرهنگی کشور از دیدگاه سلامت اجتماعی است. روش: این مطالعه با رویکرد توصیفی- تحلیلی، وضعیت برخی از عوامل موثر بر سلامت اجتماعی را براساس آخرین گزارش وضعیت اجتماعی فرهنگی ایران بهار1403 ارائه و به تحلیل آن براساس جلسه بحث گروهی در گروه علمی سلامت اجتماعی فرهنگستان می پردازد. در این جلسه 20نفراز متخصصان درحوزه های پزشکی، روان‌پزشکی، پزشکی اجتماعی، مددکاری اجتماعی، جامعه شناسی، آموزش بهداشت، بهداشت عمومی، روان‌شناسی عمومی و اجتماعی حضور داشتند. یافته‌ها: خلاصه‌ای از وضعیت عوامل مهم تأثیرگذار بر سلامت اجتماعی با تاکید بر آموزش، سلامت و آسیب‌های اجتماعی، به همراه تحلیل آن ارائه شد. نرخ باسوادی از 9/87 1395 به 7/90 درصد در 1402 افزایش یافته است ولی همچنان شکاف آماری بین مردان و زنان و شهر و روستا وجود دارد. توزیع دانشجویان حاکی از کاهش قابل توجه درصد دانشجویان گروه کشاورزی و دامپزشکی است. آمار مربوط به مرگ و میر نوزادان و کودکان زیر یکسال و زیر پنج سال رو به کاهش و جمعیت دارای دسترسی به آب سالم و تحت پوشش شبکه فاضلاب شهری اقزایشی بوده است. آمار مربوط به پزشکان به نظر می‌رسد دارای اشکالات اساسی و غیردقیق باشد. تعداد مراکز و پذیرش درمان اعتیاد به مواد مخدر و روان‌گردان‌ها و مراکز کاهش آسیب اعتیاد کاهش یافته است. تعداد مراجعات به دلیل نزاع فیزیکی کاهش و تعداد نزاع روانی افزایش یافته است. مرگ‌ومیر ناشی از حوادث کار هم در دوره مورد مطالعه به‌ویژه در زنان کاهش یافته است. درخواست و مجوز سقط قانونی هم روندکاهشی داشته است. نتیجه‌گیری: با توجه به تأثیر دوسویه عوامل اجتماعی - فرهنگی و سلامت اجتماعی می‌توان با رصد دقیق و تحلیل موشکافانه این عوامل واتخاذ سیاست‌های مبتنی بر شواهد انتظار داشت سلامت اجتماعی ارتقا یابد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Social health, as one of the fundamental pillars of health, is of particular importance due to its extensive effects on other dimensions of health as well as its function in the quality of individual life and the dynamics of society, and understanding the factors affecting it is essential. By examining and analyzing these factors, this article seeks to present a picture of the socio-cultural status of the country from the perspective of social health. Method: This study, with a descriptive-analytical approach, presents the status of some factors affecting social health based on the latest report on the socio-cultural status of Iran, spring 2025 and analyzes it based on a group discussion session in the social health scientific group of the Academy. This session was attended by 20 experts in the fields of medicine, psychiatry, community medicine, social work, sociology, health education, public health, general and social psychology. Results: A summary of the status of important factors affecting social health was presented with an emphasis on education, health, and social harms, along with its analysis. The literacy rate has increased from 87.9 to 90.7% (from 2016to 2023), but there is still a statistical gap between men and women and between urban and rural areas. The distribution of students indicates a significant decrease in the percentage of students in the agricultural and veterinary departments. The statistics on the mortality of infants and children under one year and under five years of age are decreasing, and the population with access to safe water and covered by the urban sewage network has increased. The statistics on doctors seem to have fundamental and inaccurate problems. The number of centers and admissions to drug and psychotropic drug addiction treatment and addiction harm reduction centers has decreased. The number of referrals due to physical conflict has decreased and the number of psychological conflict has increased. Deaths from work-related accidents have also decreased during the study period, especially among women. Requests for and permits for legal abortion have also shown a decreasing trend. Conclusion: Considering the two-way effect of socio-cultural factors and social health, it can be expected that social health will improve by carefully monitoring and analyzing these factors and adopting evidence-based policies.</div> آموزش, ایران, بهداشت همگانی, روابط اجتماعی Education, Iran, Public Health, Social Interaction 43 50 http://ijhp.ir/browse.php?a_code=A-10-646-1&slc_lang=fa&sid=1 Narges Tabrizchi نرگس تبریزچی 10031947532846008817 10031947532846008817 No Community Medicine. Academy of Medical Sciences of I.R Iran, Tehran, Iran پزشکی اجتماعی فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران Abolghasem Abolghasem ابوالقاسم پوررضا 10031947532846008818 10031947532846008818 Yes Department of Health Management and Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه آموزش و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران