fa از آیین تا معنا: مروری بر ابعاد معنوی، اخلاقی و اجتماعی زیارت اربعین و پیامدهای آن تخصصي Special مروري Review Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">زمینه و هدف: </span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">زیارت اربعین به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین گردهمایی‌های مذهبی جهان، تنها یک آیین دینی نیست، بلکه پدیده‌ای چندلایه با ابعاد مختلف است. با وجود گسترش مطالعات پیرامون تجمعات مذهبی، تحلیل ابعاد معنوی، اخلاقی و اجتماعی زیارت اربعین و پیامدهای روانی اجتماعی آن همچنان نیازمند تبیین منسجم است. هدف از این مطالعه، شناسایی و تحلیل ابعاد زیارت اربعین و پیامدهای آن بود</span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">روش</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="color:black">:</span></b><b> </b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">این پژوهش از نوع مروری روایتی است. جستجوی مقالات در پایگاه‌های </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">PubMed</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">، </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">Scopus</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">، </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">Web of Science</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">،</span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">GoogleScholar </span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">،</span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">SID </span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">&nbsp;و </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">Magiran</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> در بازه زمانی سال‌های 1389 تا 1404 انجام شد. معیارهای ورود شامل مطالعات تمام‌ متن، منتشرشده به زبان فارسی و انگلیسی بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی با رویکرد مستقیم انجام شد. </span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">یافته‌ها: </span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">تحلیل داده‌ها منجر به پدیدار شدن چهار طبقه اصلی شد: (1) تلاقی آیین و معنا در زیارت اربعین، (2) فراروی از خویشتن و تحقق ارزش‌های اخلاقی در بستر زیارت، (3) همبستگی اجتماعی و بازسازی رابطه انسان با دیگران، و (4) سلامت معنوی و پیامدهای روانی اجتماعی. یافته‌ها نشان می‌دهد که این ابعاد به‌صورت درهم‌تنیده عمل کرده و نوعی تجربه جامع معنوی اجتماعی را شکل می‌دهند.</span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">نتیجه‌گیری: </span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">زیارت اربعین را می‌توان نمونه‌ای منحصربه‌فرد از تعامل میان معنویت، اخلاق و سرمایه اجتماعی دانست که فراتر از یک آیین مذهبی، کارکردهای سلامت‌محور فردی و جمعی دارد. درک سازوکارهای معنوی و اجتماعی این پدیده می‌تواند در توسعه چارچوب‌های نظری سلامت معنوی و طراحی مداخلات مبتنی بر معنویت در جوامع دینی نقش مؤثری ایفا کند.</span></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Background: </span></span></strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">The Arbaeen pilgrimage, recognized as one of the largest religious gatherings in the world, is not merely a religious ritual but a multidimensional phenomenon encompassing various spiritual, ethical, and social dimensions. Despite the growing body of research on religious mass gatherings, a coherent analysis of the spiritual, ethical, and social aspects of the Arbaeen pilgrimage and its psychosocial consequences remains limited. This study aimed to identify and analyze the dimensions of the Arbaeen pilgrimage and its associated outcomes.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Methods: </span></span></strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">This study was conducted as a narrative review. Relevant articles were searched in PubMed, Scopus, Web of Science, Google Scholar, SID, and Magiran databases from January 2010 to October 2025. Inclusion criteria comprised full-text studies published in Persian or English. Data were analyzed using directed qualitative content analysis.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Results: </span></span></strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Data analysis led to the emergence of four main categories: (1) the intersection of ritual and meaning in the Arbaeen pilgrimage, (2) self-transcendence and the realization of ethical values within the pilgrimage context, (3) social solidarity and the reconstruction of human relationshipswith others, and (4) spiritual health and the psychosocial outcomes. The findings indicate that these dimensions operate in an interconnected manner, forming a comprehensive spiritual&ndash;social experience.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Conclusion: </span></span></strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">The Arbaeen pilgrimage can be understood as a unique example of the interaction between spirituality, ethics, and social capital, extending beyond a religious ritual to encompass individual and collective health-promoting functions. Understanding the spiritual and social mechanisms underlying this phenomenon may contribute to the development of theoretical frameworks of spiritual health and the design of spirituality-based interventions in religious communities.</span></span></span></span></span></div> پیاده‌روی اربعین, پیامدهای روانی- اجتماعی, زیارت اربعین, سلامت معنوی, معنویت ArbaeenPilgrimage, ArbaeenWalk, Psychosocial Outcomes,Social Solidarity, Spiritual Health, Spirituality 383 392 http://ijhp.ir/browse.php?a_code=A-10-1482-1&slc_lang=fa&sid=1 Azar Darvishpour آذر درویش پور darvishpour_a@yahoo.com 100319475328460010402 100319475328460010402 Yes of Nursing,Department of Nursing, Zeyinab (P.B.U.H) School of Nursing and Midwifery, Guilan University of Medical Sciences, Rasht, Iran پرستاری، گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی زینب (س)، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران؛ مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر برسلامت، پژوهشکده تروما، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران Fatemeh Mansouri فاطمه منصوری dm. fatemeh.203@gmail.com 100319475328460010403 100319475328460010403 No Department ofGeriatric Nursing, Zeyinab (P.B.U.H) School of Nursing and Midwifery, Guilan University of Medical Sciences, Rasht, Iran پرستاری سالمندی، گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی زینب (س)، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران