|
دوفضایی شدن سلامت معنوی: رابطه فرهنگ صِحّه و سلامت معنوی و فناوری‌های جدید فرهنگی
|
سیدسعیدرضا عاملی   |
| گروه ارتباطات دانشکده علوم اجتماعی و گروه مطالعات جهانی، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران، ایران |
|
|
چکیده: (987 مشاهده) |
سلامت معنوی به‌عنوان یکی از ابعاد اساسی سلامت، نقشی حیاتی در ایجاد آرامش درونی، تعادل روانی و انسجام فردی ایفا می‌کند. سلامت معنوی امر ذهنی و درونی است و آثار عینی و بیرونی دارد. با ظهور فناوری‌های جدید که صرفا یک ابزار فرهنگی نیستند، بلکه یک زیست بوم فرهنگی خلق کرده‌اند، این زیست بوم هم محمل معنویت و خیر است و هم زیست بوم شرارت و گمراهی می‌تواند باشد. در اندیشه اسلامی، این سلامت یک وضعیت ذهنی یا روانی صرف نیست، بلکه نتیجه پیوند انسان با خدا، ارزش‌های الهی، عمل صالح و تعامل سازنده و خیرمحورانه با دیگران است. سلامت معنوی، با تقویت عبودیت، تعقل و فضائل اخلاقی متعالی، امکان تحقق صِحّه به معنای رهایی از آشفتگی درونی و نظم‌بخشی به رفتارهای فردی و اجتماعی را فراهم می‌سازد. با ظهور فناوری‌های جدید، زیست انسانی و الگوهای زندگی فردی و جمعی وارد سطح تازه‌ای شده است که هر دو ظرفیت تقویت و تهدید سلامت معنوی را دارد. فناوری‌های دیجیتال و الگوریتمی، با انعطاف‌پذیری، ظرفیت رشد بی‌نهایت و قابلیت تنظیم مستمر رفتارها، می‌توانند ابزارهایی برای تثبیت اعمال معناگرا، ارتقای احساس اتصال به امر متعالی و تقویت نظم اخلاقی فراهم کنند. از سوی دیگر، فقدان جهت‌دهی ارزشی در این فضاها می‌تواند موجب افول معنا و تهی شدن زندگی و در نتیجه تضعیف سلامت معنوی شود. از این منظر، چنانچه فناوری‌های نوین مشروط به طراحی و بهره‌برداری آگاهانه باشند، زمینه ایجاد فرصت‌های رشد معنوی و تعالی فردی را فراهم می‌آورند. پیوند میان فطرت انسانی، ارزش‌های الهی و فناوری‌های فرهنگی، محور تحقق صِحّه است و بهره‌گیری هوشمندانه از ظرفیت‌های فناورانه می‌تواند سلامت معنوی و عمل صالح را در انسان تثبیت نماید. |
|
| واژه‌های کلیدی: دوفضایی‌شدن سلامت معنوی، رقومی شدن فرهنگ، سلامت معنوی، فناوری‌های جدید فرهنگی |
|
|
متن کامل [PDF 488 kb]
(324 دریافت)
|
نامه: ديدگاه |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1404/11/5 | پذیرش: 1404/9/30 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1404/11/5 | انتشار: 1404/12/27
|
|
|
|
|
|
