سلامت در بلایا و فوریتها، مرکز تحقیقات سلامت دفاعی، تهران، ایران
چکیده: (956 مشاهده)
زمینه و هدف: زلزلهی پنجم دیماه ۱۳۸۲ بم، یکی از نقاط عطف تاریخ مدیریت بحران در ایران بود که ضعفهای ساختاری، ناهماهنگی نهادی و نبود نظام فرماندهی واحد را آشکار ساخت. در پی این حادثه، هیئت وزیران در خرداد ۱۳۸۳ «آییننامه ستاد مدیریت بحران» را تصویب کرد؛ اما با نقد و تأکید مقام معظم رهبری مبنی بر لزوم مشارکت نیروهای مسلح و ضرورت افزودن بخش پیشگیری، نسخهی اصلاحشدهی آییننامه در تیر همان سال با عنوان «ستاد پیشگیری و مدیریت بحران» تصویب شد. روش: این پژوهش با روش تحلیل محتوای جهتدار و رویکرد تطبیقی، سه سند رسمی شامل دو آییننامه و توصیههای مقام معظم رهبری را بررسی کرده و تحولات ساختاری، مدیریتی و حقوقی آن را تحلیل میکند. یافته ها: یافتهها نشان میدهد تغییر عنوان و محتوای آییننامه بیانگر گذار از مدیریت واکنشی به مدیریت ریسکمحور بوده و ارتقای جایگاه ستاد از وزارت کشور به نهاد ریاستجمهوری، نقش مهمی در تقویت هماهنگی ملی، انسجام تصمیمگیری و مشارکت نهادهای نظامی و عمومی داشته است. همچنین، این اصلاحات با چارچوبهای بینالمللی مدیریت ریسک همچون 2005 Hyogo همراستا ارزیابی میشود. نتیجهگیری: این مطالعه نشان میدهد تأکیدات مقام معظم رهبری، نقطهی آغاز تحول سیاستگذاری بحران و نهادینهسازی رویکرد پیشگیرانه در نظام حکمرانی کشور بوده است.
