fa اپیدمیولوژی مولکولی ویروس هاری در استان‌های تهران و البرز تخصصي Special اصيل Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">زمینه و هدف:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> هارییکی از مهلک‌ترین زئونوزها است که تداوم چرخه انتقال آن در حاشیه شهرها، سلامت عمومی را تهدید می‌کند. استان‌های تهران و البرز به‌دلیل تمرکز بالای جمعیت، از کانون‌های حساس اپیدمیولوژیک کشور هستند. این مطالعه با هدف ردیابی مسیرهای ورود و الگوهای گردش ویروس هاری در این دو استان انجام شد</span></span>.<span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">روش:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> در این مطالعه توصیفی ـ تحلیلی،۲۰ نمونه مغزی مثبت هاری حیوانی ثبت‌شده در انستیتو پاستور ایران از استان‌های تهران و البرز (۱۳۹۹ تا ۱۴۰4) بررسی شدند. پس از استخراج اسید نوکلئیک و تعیین توالی، جایگاه نمونه‌ها در خوشه‌های ژنتیکی منطقه‌ای با روش‌های اپیدمیولوژی مولکولی تعیین شد</span></span>.<span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">یافته‌ها:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> تمامی نمونه‌ها به‌عنوان سویه‌های وحشی </span></span>(Wild-type)<span style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> ویروس هاری تایید شدند و تمایز ژنتیکی کاملی با سویه‌های واکسینال داشتند. یافته‌های ژنتیکی نشان داد ویروس‌های در گردش تک ‌منشأ نبوده و با سویه‌های بومی سایر مناطق ایران، کریدور قفقاز و آسیای مرکزی قرابت دارند که نشان‌دهنده ورود و گردش چندمسیره ویروس به این کلان‌شهرها است</span></span>.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجه‌گیری:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> حضور سویه‌های وحشی با تبار ژنتیکی چندگانه نشان می‌دهد تهران و البرز کانون تلاقی انتقال فعال ویروس هستند. ارتقای سلامت عمومی نیازمند تعریف این مناطق به‌عنوان &laquo;سایت‌های دیده‌بان&raquo; (</span></span>Sentinel Sites<span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">)، مراقبت فعال، مدیریت سگ‌های بلاصاحب و واکسیناسیون هدفمند در چارچوب رویکرد &laquo;سلامت واحد&raquo; (</span></span>One Health<span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) است.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong><span style="font-size:10.0pt">Background:</span></strong><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="font-weight:normal"> Rabies is one of the most lethal zoonotic diseases, and its continuous transmission cycle in peri-urban areas poses a significant threat to public health. Tehran and Alborz provinces are critical epidemiological hubs due to high population density. This study aimed to trace the introduction pathways and circulation patterns of the rabies virus in these two provinces.</span></span></strong></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong><span style="font-size:10.0pt">Methods:</span></strong><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="font-weight:normal"> In this descriptive-analytical study, positive rabies animal brain samples registered at the Pasteur Institute of Iran from Tehran and Alborz (2020&ndash;2025) were analyzed. After nucleic acid extraction and sequencing, the phylogenetic position of the samples within regional genetic clusters was determined using molecular epidemiology methods.</span></span></strong></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong><span style="font-size:10.0pt">Results:</span></strong><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="font-weight:normal"> All samples were confirmed as wild-type rabies virus strains and exhibited clear genetic differentiation from vaccine strains. Phylogenetic analysis revealed that the circulating viruses clustered into three main lineages, showing similarities to indigenous Iranian strains and those reported from transition zones in the Caucasus and Central Asia.</span></span></strong></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong><span style="font-size:10.0pt">Conclusion:</span></strong><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="font-weight:normal"> The presence of diverse wild-type strains indicates that Tehran and Alborz serve as major convergence points for active viral transmission. Effective disease control necessitates designating these areas as &ldquo;sentinel sites,&rdquo; implementing active surveillance, managing stray dog populations, and conducting targeted vaccination under the &ldquo;One Health&rdquo; framework.</span></span></strong></span></span></span></div> اپیدمیولوژی مولکولی, سلامت عمومی, سلامت واحد (One Health), ویروس هاری Molecular Epidemiology, One Health, Public health, Rabies Virus 0 0 http://ijhp.ir/browse.php?a_code=A-10-256-4&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Akhavan Anvari فاطمه اخوان انوری e.akhavananvari@iau.ir 100319475328460011063 100319475328460011063 No in Virology, Department of Veterinary Pathobiology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran ویروس‌شناسی، دانشکده دامپزشکی، گروه پاتوبیولوژی دانشگاه علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Mehdi Fazlalipour مهدی فضلعلی‌پور 100319475328460011064 100319475328460011064 No WHO Collaborating Center for Reference and Research on Rabies, Pasteur Institute of Iran (IPI), Tehran, Iran, بخش تحقیقات و مرکز رفرانس هاری WHO انستیتو پاستور ایران Siamak Mashhady Rafie سیامک مشهدی رفیعی 100319475328460011065 100319475328460011065 No Department of Veterinary Clinical Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشکده دامپزشکی، گروه علوم درمانگاهی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Parviz Tajik پرویز تاجیک 100319475328460011066 100319475328460011066 No Department of Veterinary Clinical Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشکده دامپزشکی، گروه علوم درمانگاهی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Mohammad Moafi محمد معافی 100319475328460011067 100319475328460011067 Yes Department of Veterinary Pathobiology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشکده دامپزشکی گروه پاتوبیولوژی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران