fa سازمان ملی مدیریت شرایط اضطراری: تحلیل تطبیقی تخصصي Special مروري روايتي Narrative <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">زمینه و هدف:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"> افزایش فراوانی و شدت سوانح در دهه‌های اخیر، توسعه پایدار وتاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی را با چالش‌های جدی مواجه ساخته است. این پژوهش با هدف ارائه یک الگوی علمی، بومی و مبتنی بر شواهد برای تأسیس &laquo;سازمان ملی مدیریت شرایط اضطراری&raquo; در سطح معاونت ریاست‌جمهوری ایران انجام شد.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">روش:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"> پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش مرور روایی و تحلیل تطبیقی، ساختارهای نهادی مدیریت شرایط اضطراری و بحران در کشورهای منتخب شامل آلمان، ژاپن، ترکیه و ایالات متحده آمریکا را بررسی کرد. سپس مؤلفه‌های کلیدی شامل ترتیبات حکمرانی، اختیارات قانونی، سازوکارهای هماهنگی بین‌بخشی و کارکردهای عملیاتی استخراج و برای طراحی الگوی بومی مورد تحلیل قرار گرفت.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">یافته‌ها:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"> نظام‌های موفق مدیریت شرایط اضطراری از اقتدار قانونی کافی، تقسیم کار روشن، شرح وظایف شفاف و سازوکارهای هماهنگی کارآمد در تمامی مراحل چرخه جامع مدیریت بحران برخوردارند. بر این اساس، الگوی پیشنهادی پژوهش بر ساختاری ترکیبی استوار است ضمن فرماندهی متمرکز در سطح ملی، واحدهای تخصصی هشدار سریع، پژوهش، آموزش و مشارکت اجتماعی را در بر می‌گیرد و از طریق سازوکارهای نهادی مشخص با سطوح منطقه‌ای و محلی ارتباط ارگانیک برقرار می‌کند.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">نتیجه‌گیری:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"> استقرار سازمان ملی مدیریت شرایط اضطراری در جایگاه معاونت ریاست‌جمهوری می‌تواند به‌عنوان یک تحول راهبردی در نظام حکمرانی خطر کشور عمل کند و ظرفیت‌های ملی را در زمینه پیشگیری، آمادگی، پاسخ و بازسازی ارتقا دهد. موفقیت و اثربخشی این ساختار مستلزم استقرار تدریجی و مرحله‌بندی شده، پشتیبانی پایدار حقوقی و مالی، جلب مشارکت مؤثر ذی‌نفعان و بازنگری مستمر بر پایه ارزیابی عملکرد و درس آموخته‌های عملیاتی است.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Background:</span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> The increasing frequency of disasters in recent decades poses serious threats to sustainable development and critical infrastructure. This study was conducted to develop an evidence-informed structural model for establishing the &quot;National Emergency Management Agency&quot; under the Presidency of the Islamic Republic of Iran.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Methods:</span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> Utilizing a narrative review and comparative analysis, institutional models of selected countries (Germany, Japan, Turkey, and the United States) were examined to extract core components, including governance structures, statutory authorities, coordination mechanisms, and operational functions for national contextualization.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Results:</span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> Effective disaster governance systems rely on strong statutory authority, transparent institutional mandates, and seamless intersectoral coordination across the full disaster risk management cycle. Accordingly, a hybrid institutional model is proposed that combines centralized national strategic command with specialized technical directorates (e.g., early warning, research, and community participation) alongside decentralized subnational operational integration.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Conclusion:</span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> Institutionalizing disaster management at the vice-presidential level offers a transformative shift in national risk governance. The sustained success of this matrix structure requires phased implementation, dedicated legal and financial support, robust stakeholder engagement, and regular evidence-based revisions driven by lessons learned.</span></span></span></span></span></div> برنامه‌ریزی سانحه, سیاست عمومی, مدیریت خطر Disaster Planning, Risk Management, Public Policy 0 0 http://ijhp.ir/browse.php?a_code=A-10-1551-2&slc_lang=fa&sid=1 Hamidreza Khankeh حمیدرضا خانکه hrkhankeh@gmail.com 100319475328460011074 100319475328460011074 No Health in Emergency and Disaster Research Center, Social Health Research Institute, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات سلامت در حوادث و بلایا، پژوهشکده سلامت اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران Shokoufeh Ahmadi شکوفه احمدی ahmadi.shokoufeh@gmail.com 100319475328460011075 100319475328460011075 No Health in Emergency and Disaster Research Center, Social Health Research Institute, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات سلامت در حوادث و بلایا، پژوهشکده سلامت اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران Mehrdad Farrokhi مهرداد فرخی me.farrokhi@uswr.ac.ir 100319475328460011076 100319475328460011076 No Health in Emergency and Disaster Research Center, Social Health Research Institute, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات سلامت در حوادث و بلایا، پژوهشکده سلامت اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران Seyed Amirhossein Garakani سیدامیرحسین گرکانی linasiri2@yahoo.com 100319475328460011077 100319475328460011077 No Department of Architecture, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Ali Nasiri علی نصیری sagarakani@iau.ac.ir 100319475328460011078 100319475328460011078 No Health Management Research Center, Lifestyle Institute and Department of Emergency and Disaster Health, Faculty of Health, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات مدیریت سلامت، پژوهشکده سبک زندگی و گروه سلامت در حوادث و بلایا، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بقیهالله (عج)، تهران، ایران Esmaeil Motlagh اسماعیل مطلق Dr.motlagh.ms@gmail.com 100319475328460011079 100319475328460011079 No School of Medicine, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز، اهواز، ایران Jalil Arab Kheradmand جلیل عرب خردمند arabkheradmand@gmail.com 100319475328460011080 100319475328460011080 No Defense Health Research Center, Tehran, Iran مرکز تحقیقات سلامت دفاعی، تهران، ایران Elham Ghanaatpisheh الهام قناعت پیشه ghanaat.pisheh@gmail.com 100319475328460011081 100319475328460011081 Yes Health in Emergency and Disaster Research Center, Social Health Research Institute, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات سلامت در حوادث و بلایا، پژوهشکده سلامت اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران