fa تحلیل عملکرد هیئت‌های ممتحنه، ارزشیابی و برنامه‌ریزی علوم پایه پزشکی تخصصي Special اصيل Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">زمینه و هدف</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">: هیئت‌های ممتحنه، ارزشیابی و برنامه‌ریزی علوم پایه پزشکی از ارکان اصلی حکمرانی آموزشی در نظام آموزش علوم پزشکی کشور هستند. با وجود نقش سیاست‌گذارانه و نظارتی این هیئت‌ها، شواهد حاکی از وجود چالش‌های ساختاری و عملکردی در ایفای مأموریت‌های آن‌هاست. این مطالعه با هدف تحلیل سیاستی عملکرد بوردهای علوم پایه پزشکی و ارائه راهبردهایی برای تقویت نقش حکمرانی آن‌ها انجام شد</span></span>.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">روش</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">: این پژوهش با رویکرد تحلیل سیاستی و به‌صورت چندروشی انجام شد. ابتدا اسناد بالادستی و آیین‌نامه‌های مرتبط مرور و سپس دو مرحله نظرسنجی ساختارمند از دبیران و اعضای بوردهای علوم پایه پزشکی انجام شد. ابزار پژوهش پرسشنامه‌ای شامل سه حوزه عملکردی (سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی، نظارت و ارزشیابی، مدیریت آزمون‌ها) بود. داده‌ها با آمار توصیفی و تحلیل مضمون بررسی شدند</span></span>.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">یافته‌ها</span></span></b><b>:</b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"> مهم‌ترین چالش‌ها شامل ابهام در جایگاه قانونی بوردها، محدودیت اختیارات، ضعف دسترسی به داده‌ها، نبود نظام مدون اعتباربخشی، نارسایی در استانداردسازی آزمون‌ها و مشکلات ساختاری در انتخاب اعضا بود. میانگین اهمیت چالش‌ها (از ۵) در حوزه سیاست‌گذاری و نظارت 51/3 و در مدیریت آزمون‌ها 89/2 گزارش شد. راهکارهای پیشنهادی شامل بازتعریف جایگاه قانونی بوردها، توسعه نظام اعتباربخشی، ایجاد بانک سؤال ملی، استانداردسازی فرآیند انتخاب اعضا و تقویت زیرساخت‌های اطلاعاتی بود</span></span>.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8pt"><span style="line-height:18pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span style="letter-spacing:-0.15pt"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">نتیجه‌گیری</span></span></b><b>:</b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"> نقش حکمرانی بوردهای علوم پایه پزشکی نیازمند بازآرایی سیاستی و ساختاری است. اصلاح جایگاه حقوقی، تقویت سازوکارهای داده‌محور و ارتقای استانداردهای نظارتی و آزمون می‌تواند کارآمدی این نهادها را در حکمرانی آموزشی افزایش دهد</span></span>.<span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><b><span style="font-size:10.0pt">Background:</span></b><span style="font-size:10.0pt"> Examination and evaluation boards in the basic medical sciences constitute a central component of educational governance within the national medical education system. Despite their formal policy-making and supervisory roles, structural and functional challenges limit their effectiveness. This study aimed to conduct a policy analysis of the performance of these boards and propose strategies to strengthen their governance role.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><b><span style="font-size:10.0pt">Methods:</span></b><span style="font-size:10.0pt"> A mixed-method policy analysis approach was employed. Relevant upstream documents and bylaws were reviewed, followed by two rounds of structured surveys among board secretaries and members. The questionnaire addressed three performance domains: policy-making and planning, supervision and evaluation, and examination management. Data were analyzed using descriptive statistics and thematic analysis.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><b><span style="font-size:10.0pt">Results:</span></b><span style="font-size:10.0pt"> Major challenges included unclear legal positioning, limited authority, restricted data access, absence of a structured accreditation system, weaknesses in examination standardization, and non-transparent member selection processes. Mean importance scores (out of 5) were 3.51 for policy-making and supervision and 2.89 for examination management. Proposed strategies included redefining legal mandates, developing a national accreditation framework, establishing a secure national question bank, standardizing member selection procedures, and strengthening information infrastructures.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><b><span style="font-size:10.0pt">Conclusion:</span></b><span style="font-size:10.0pt"> The governance role of basic medical sciences boards requires structural and policy redesign. Clarifying legal authority, strengthening data-driven mechanisms, and enhancing accreditation and assessment standards may substantially improve their effectiveness in educational governance.</span></span></span></span></div> ارزشیابی مراقبت‌های بهداشتی, اعطای گواهی‌نامه, بورد‌های تخصص, پزشکی, کیفیت, دسترسی Credentialing, Health Care Quality, Access, and Evaluation, Medicine, Specialty Boards 0 0 http://ijhp.ir/browse.php?a_code=A-10-1495-1&slc_lang=fa&sid=1 Masoumeh Jorjani معصومه جرجانی msjorjani@sbmu.ac.ir 100319475328460010584 100319475328460010584 No Department of Pharmacology, Neurobiology Research Center, School of Medicine, Institute of Neuroscience and Cognition, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه فارماکولوژی، مرکز تحقیقات نوروبیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Matin Baghani متین باغانی matin.baghani@gmail.com 100319475328460010585 100319475328460010585 No School of Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Leila Doshmangir لیلا دشمنگیر leiladoshmangir@yahoo.com 100319475328460010586 100319475328460010586 No Department of Health Policy& Management, Tabriz Health Services Management Research Center, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran گروه مدیریت و سیاست‌گذاری سلامت، مرکز تحقیقات مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی تبریز، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران